Showing posts with label Nota 942/1. Show all posts
Showing posts with label Nota 942/1. Show all posts
19 November 2009
07 November 2009
Imbangan Air Positif (banjir)
MOHD Shahrul Mustakim Ibrahim, 26 (dua dari belakang kanan), turut dibantu adiknya, Mohd Faiz Ibrahim, 22 (kiri) dan Mohd Izzat Yunus, 12, mengangkat reban ayam ketika rumahnya dinaiki air pada banjir kilat di Kampung Tasik, Setiu, Terengganu, hari ini. - Foto Aswadi Alias
Nov 7, 2009 1:24 pm
Nov 7, 2009 1:24 pm
SEBUAH keluarga terpaksa mendayung sampan untuk ke kawasan tinggi selepas rumah mereka dinaiki air di Kampung Kepah, Kuala Berang semalam.
BANJIR DI PERLIS .. Pengerusi Jawatankuasa Kebajikan, Mansor Jusoh (tengah) mendukung bayi ketika anggota Bomba dan Penyelamat membawa mangsa banjir ke pusat pemindahan banjir selepas Kampung Batu Bertangkup, Chuping, Perlis dinaiki air hingga paras bahaya. - UTUSAN
BANJIR DI KELANTAN .. Seorang anggota polis membantu menolak sebuah kereta yang terperangkap dalam banjir di hadapan Balai Polis di Rantau Panjang. - UTUSAN
BANJIR DI TERENGGANU .. Warga emas, Ayob Deraman cuba menyelamatkan sebahagian daripada ayam ternakannya dengan meletakkan ayam-ayam tersebut di atas rakit kayu setelah rumahnya dinaiki air di Kampung Kepah, Kuala Berang, Hulu Terengganu. - UTUSAN
01 November 2009
Kemerosotan Kualiti Sumber Air
Kemerosotan Kualiti Sumber Air bererti pencemaran terhadap sumber-sumber air iaitu sumber-sumber air bersih sama ada dari sungai, laut, tasik, kolam, dan takungan semula jadi, air bawah tanah dan juga hujan tercemar atau kualitinya semakin rendah. Indeks kemerosotan kualiti air bersih dari pelbagai sumber ini boleh diukur melalui pelbagai indikator seperti kandungan Permintaan Oksigen Biologikal (BOD), kandungan bakteria escherichia coli (E. Coli), kandungan ammoniakal nitrogen, kandungan pepejal terampai (SS), nilai keasidan (pH) di samping perubahan warna dan bau yang ada di dalam sesuatu sumber air tersebut.
Faktor-faktor Kemerosotan kualiti air
1. Pembangunan tanah secara besar-besaran sama ada untuk pertanian, petempatan, pembandaran, perindustrian dan lain-lain. Air tercemar apabila partikel tanah terhakis di bawa ke dalam sistem saliran.
2. Pembangunan pertanian - penggunaan racun dan baja kimia.
3. Pembangunan sektor penternakan - penyaliran najis haiwan ke sungai.
4. Pembangunan perindustrian - perlepasan influen/sisa kilang.
5. Perkembangan sektor pelancongan - perlepasan sisa kumbahan.
6. Perkembangan sektor pengangkutan - tumpahan minyak dari kapal tangki.
7. Proses pembandaran - peningkatan sisa domestik.
8. Pembangunan sumber tenaga - peringkat awal pembinaan empangan hidroelektrik.
9. Perkembangan sektor perlombongan - sisa perlombongan bijih timah, emas dan tembaga mencemarkan sungai.
Langkah-langkah mengatasi kemerosotan kualiti air
1. Langkah Perundangan;-Penguatkuasaan undang-undang pengawasan/pemantauan yang teliti serta tindakan tegas termasuk denda dan kompaun, menarik balik lesen operasi dan penjara ke atas mana-mana pihak yang di kenal pasti mencemarkan sumber-sumber air sama ada dari pekilang, penternak, pemilik kapal, orang perseoragan dan sebagainya. Langkah ini dilaksanakan oleh JAS di bawah Akta Kualiti Alam Sekitar 1974.
2. Mengawal selia aktiviti pembalakan dan penyahutanan terutamanya di kawasan rizab sungai, kawasan tadahan/hutan simpan dan sebagainya bagi menjamin sumber air sungai sentiasa bersih dan berterusan. Misalnya kawasan 10 km dari tebing sungai merupakan kawasan rizab atau kawasan penampan yang tidak boleh di usik untuk pembalakan dan penyahutanan.
3. Merawat air yang tercemar khususnya akibat sisa kilang dan air kumbahan. Disamping memperbanyakkan loji rawatan air.Menyediakan perangkap sampah yang berkesan untuk membersihkan sungai dari pencemaran sampah sarap dan melicinkan kadar alirannya.Meningkatkan R&D dan teknologi ke arah yang tidak mencemarkan alam sekitar khususnya sumber air.
4. Meningkatkan kerjasama serantau bagi mengawal pencemaran laut melalui rondaan bersama, perkongsian teknologi dan kos pemulihraan/pembersihan air laut yang tercemar.
5. Melaksanakan kempen dan pendidikan alam sekitar - menyedarkan masyarakat tentang pentingnya air bersih dan menjada sumber air sebagai penerus kehidupan.
19 October 2009
TEMA 3 : SISTEM ATMOSFERA
UNSUR-UNSUR CUACA DAN IKLIM
Konsep Cuaca dan Iklim
Cuaca merujuk kepada fenomena harian yang sentiasa berubah mengikut tempat dan masa. Contohnya, cuaca tempat A mungkin tidak sama dengan tempat B walaupun jaraknya hanya beberapa kilometer.
Iklim merujuk kepada purata unsur-unsur cuaca seperti suhu, hujan, kelembapan udara dalam tempoh 35 tahun meliputi skala yang luas seperti sebuah negara atau rantau/wilayah.
Unsur-unsur cuaca
1. Suhu
Darjah kepanasan udara di sesuatu tempat. Darjah kepanasan datang dari sinaran matahari atau bahangan matahari. Cthnya, sinar ultra unggu, sinar infra red, sinar gamma, sinar X. Sinar infra red yg paling banyak membawa tenaga haba. Apabila tenaga haba bertambah, maka udara akan menjadi panas dan indeks suhu akan meningkat. Indeks suhu di ukur dalam unit darjah selsius menggunakan termometer Six.
2. Kerpasan
Merangkumi hujan, salji, hujan batu dan hujan beku. Unsur yang paling penting ialah hujan yang terjadi akibat proses pemeluwapan dan kondensasi. Akibat sejatan wap air akan naik ke atmosfera dan bercantum antara satu sama lain dengan bantuan nukleus kondensasi seperti garam galian dan bahan pencemar udara membentuk awan. Turun dalam bentuk hujan apabila awan mencapai tahap tepu. Hujan disukat menggunakan alat tolok hujan dan dinyatakan dalam unit milimeter.
3. Kelembapan udara
Merujuk kepada jumlah wap air yang terdapat dalam udara.
Terbahagi kepada dua:
a) Kelembapan mutlak – ialah kandungan wap air yang sebenarnya terdapat dalam udara pada satu masa. Dinyatakan dalam unit gram semeter padu (gm/m3).
b) Kelembapan bandingan – ialah nisbah jumlah wap air yang sebenarnya terdapat dalam udara berbanding dengan jumlah wap air yang boleh ditampung oleh udara berkenaan dlm keadaan suhu tertentu dinyatakan dlm bentuk peratus.
4. Awan
Merupakan titisan air yang sangat halus yang berdiameter antara 0.02 mm hingga 0.06 mm serta terapung di udara. Terbentuk akibat penyejukan udara di bawah takat beku yang menyebabkan air terpeluwap di atmosfera. Berdasarkan ketinggian dan lokasi awan terbahagi kepada 4:
a) Awan tinggi – 6100 m – 12 000 m seperti awan sirus, sirostratus dan sirokulumulus.
5. Tekanan udara
Tekanan yang dihasilkan oleh atmosfera terhadap permukaan bumi. Pada paras laut tekanan udara normal ialah kira- kira 1.03 kg/cm2 bagi setiap permukaan yang terdedah kepadanya.
Berubah mengikut ketinggian. Udara semakin berkurangan apabila ketinggian bertambah dan beratnya juga berkurangan. Disukat dgn menggunakan alat barometer aneroid dlm unit milibar (mb). 1000 mb = 760 mm.
6. Angin
Adalah udara yang bergerak secara mendatar. Bertiup dari kws tekanan udara tinggi ke kws tekanan udara rendah. Arah tiupan merujuk kepada arah dari mana angin itu bertiup dan ditunjukkan oleh penunjuk arah angin. Halaju angin diukur menggunakan alat anemometer. kesan halaju angin boleh dilihat dengan menggunakan skala angin Beufort.
Konsep Cuaca dan Iklim
Cuaca merujuk kepada fenomena harian yang sentiasa berubah mengikut tempat dan masa. Contohnya, cuaca tempat A mungkin tidak sama dengan tempat B walaupun jaraknya hanya beberapa kilometer.
Iklim merujuk kepada purata unsur-unsur cuaca seperti suhu, hujan, kelembapan udara dalam tempoh 35 tahun meliputi skala yang luas seperti sebuah negara atau rantau/wilayah.
Unsur-unsur cuaca
1. Suhu
Darjah kepanasan udara di sesuatu tempat. Darjah kepanasan datang dari sinaran matahari atau bahangan matahari. Cthnya, sinar ultra unggu, sinar infra red, sinar gamma, sinar X. Sinar infra red yg paling banyak membawa tenaga haba. Apabila tenaga haba bertambah, maka udara akan menjadi panas dan indeks suhu akan meningkat. Indeks suhu di ukur dalam unit darjah selsius menggunakan termometer Six.
2. Kerpasan
Merangkumi hujan, salji, hujan batu dan hujan beku. Unsur yang paling penting ialah hujan yang terjadi akibat proses pemeluwapan dan kondensasi. Akibat sejatan wap air akan naik ke atmosfera dan bercantum antara satu sama lain dengan bantuan nukleus kondensasi seperti garam galian dan bahan pencemar udara membentuk awan. Turun dalam bentuk hujan apabila awan mencapai tahap tepu. Hujan disukat menggunakan alat tolok hujan dan dinyatakan dalam unit milimeter.
3. Kelembapan udara
Merujuk kepada jumlah wap air yang terdapat dalam udara.
Terbahagi kepada dua:
a) Kelembapan mutlak – ialah kandungan wap air yang sebenarnya terdapat dalam udara pada satu masa. Dinyatakan dalam unit gram semeter padu (gm/m3).
b) Kelembapan bandingan – ialah nisbah jumlah wap air yang sebenarnya terdapat dalam udara berbanding dengan jumlah wap air yang boleh ditampung oleh udara berkenaan dlm keadaan suhu tertentu dinyatakan dlm bentuk peratus.
Diukur menggunakan alat higrometer putar yang mengandungi termometer bebuli kering dan termometer bebuli basah.
4. Awan
Merupakan titisan air yang sangat halus yang berdiameter antara 0.02 mm hingga 0.06 mm serta terapung di udara. Terbentuk akibat penyejukan udara di bawah takat beku yang menyebabkan air terpeluwap di atmosfera. Berdasarkan ketinggian dan lokasi awan terbahagi kepada 4:
a) Awan tinggi – 6100 m – 12 000 m seperti awan sirus, sirostratus dan sirokulumulus.
b) Awan Pertengahan – 1200 m – 6100 m seperti awan altostratus, altokumulus.
c) Awan rendah – 0 – 1200 m seperti awan stratokumulus, stratus, nimbostratus.
c) Awan rendah – 0 – 1200 m seperti awan stratokumulus, stratus, nimbostratus.
d) Awan tegak – had dasar 180 m seperti awan kumulus dan kumulonimbus.
5. Tekanan udara
Tekanan yang dihasilkan oleh atmosfera terhadap permukaan bumi. Pada paras laut tekanan udara normal ialah kira- kira 1.03 kg/cm2 bagi setiap permukaan yang terdedah kepadanya.
Berubah mengikut ketinggian. Udara semakin berkurangan apabila ketinggian bertambah dan beratnya juga berkurangan. Disukat dgn menggunakan alat barometer aneroid dlm unit milibar (mb). 1000 mb = 760 mm.
6. Angin
Adalah udara yang bergerak secara mendatar. Bertiup dari kws tekanan udara tinggi ke kws tekanan udara rendah. Arah tiupan merujuk kepada arah dari mana angin itu bertiup dan ditunjukkan oleh penunjuk arah angin. Halaju angin diukur menggunakan alat anemometer. kesan halaju angin boleh dilihat dengan menggunakan skala angin Beufort.
12 October 2009
Perubahan Aras Laut (PAL)
Perubahan Aras Laut (PAL)
PAL merujuk kepada kenaikan atau penurunan aras laut berbanding dengan aras daratan.
Terbahagi kepada 2:
a)Perubahan positif – kenaikan aras laut : aras laut lebih tinggi berbanding aras daratan
b)Perubahan negatif – penurunan aras laut : aras laut lebih rendah berbanding aras daratan.
Mekanisme terbahagi 2:
a)Perubahan Eustatik – perubahan yang dialami oleh aras laut diseluruh dunia dalam keadaan aras daratan tidak berubah. Ia berkait dengan pencairan glasier pada zaman ais pliestosien.
b)Perubahan Isostatik – perubahan akibat perimbangan blok-blok bumi apabila bumi mengalami pertambahan atau pergurangan berat beban. Beban kurang bumi terangkat, aras laut jatuh. Beban bertambah bumi menurun, arau laut naik.
Berlaku disebabkan:
a)Eustatik glasieran - PAL berpunca daripada pencairan ais secara besar-besaran yang berlaku pada zamn ais lampau.
b)Eustatik tektonik – PAL terjadi akibat gerakan tektonik yg berlaku di dasar laut seperti letusan gunung berapi dasar laut.
c)Eustatik enapan – PAL berpunca drp pertambahan bahan-bahan yang dienapkan di dasar laut.
d)Eustatik meteorit – sekiranya jatuh ke laut boleh menyebabkan PAL.
e)Manusia – tindakan manusia seperti perindustrian, pembandaran, penyahutaan menyumbang kepada pemanasan global yang menyebabkan pencairan ais di kutub berlaku.
Berlaku disebabkan:
a)Pembebanan dan pengurangan beban akibat proses pembekuan dan pencairan glasier.
b)Beban bertambah dan berkurang kerana proses penggodolan dan pemedapan bahan enapan oleh air mengalir khususnya sungai.
c)Beban bertambah atau berkurang akibat letusan gunung berapi yang memuntahkan lava, piroklas serta debu. Cth, letupan Karakatoa pd tahun 1883 telah memuntahkan bahan sejumlah 18 km padu yang menyebabkan PAL dan banyak pulau kecil di sekitarnya tenggelam.
1. Pertanian spt penanaman padi sawah diusahakan di dataran mendap, delta.
2. Rekreasi spt berkelah, berkayak boleh dijalankan di kawasan air terjun, jeram, tasik ladam.
3. Pembinaan janakuasa elektrik hidro boleh dibina di kawasan air terjun.
4. Akuakultur – penternakan ikan siakap dijalankan di kawasan tasik ladam, muara sungai.
5. Petempatan di mana rumah dibina dijalankan di kawasan tetambak, dataran mendap.
6. Perhubungan / pengangkutan di mana bot digunakan untuk mengangkut penumpang dan hasil laut dan jetinya dibina di kawasan tetambak.
7.Sumber air untuk kegunaan domestic boleh diperolehi di kawasan tasik, sungai dan air terjun.
8.Perlombongan pasir dijalankan di kawasan beting di mana pasir diguna sebagai bahan binaan, penambakan daratan.
PAL merujuk kepada kenaikan atau penurunan aras laut berbanding dengan aras daratan.
Terbahagi kepada 2:
a)Perubahan positif – kenaikan aras laut : aras laut lebih tinggi berbanding aras daratan
b)Perubahan negatif – penurunan aras laut : aras laut lebih rendah berbanding aras daratan.
Faktor dan mekanisme proses PAL
Mekanisme terbahagi 2:
a)Perubahan Eustatik – perubahan yang dialami oleh aras laut diseluruh dunia dalam keadaan aras daratan tidak berubah. Ia berkait dengan pencairan glasier pada zaman ais pliestosien.
b)Perubahan Isostatik – perubahan akibat perimbangan blok-blok bumi apabila bumi mengalami pertambahan atau pergurangan berat beban. Beban kurang bumi terangkat, aras laut jatuh. Beban bertambah bumi menurun, arau laut naik.
Perubahan Eustatik
Berlaku disebabkan:
a)Eustatik glasieran - PAL berpunca daripada pencairan ais secara besar-besaran yang berlaku pada zamn ais lampau.
b)Eustatik tektonik – PAL terjadi akibat gerakan tektonik yg berlaku di dasar laut seperti letusan gunung berapi dasar laut.
c)Eustatik enapan – PAL berpunca drp pertambahan bahan-bahan yang dienapkan di dasar laut.
d)Eustatik meteorit – sekiranya jatuh ke laut boleh menyebabkan PAL.
e)Manusia – tindakan manusia seperti perindustrian, pembandaran, penyahutaan menyumbang kepada pemanasan global yang menyebabkan pencairan ais di kutub berlaku.
Perubahan Isostatik
Berlaku disebabkan:
a)Pembebanan dan pengurangan beban akibat proses pembekuan dan pencairan glasier.
b)Beban bertambah dan berkurang kerana proses penggodolan dan pemedapan bahan enapan oleh air mengalir khususnya sungai.
c)Beban bertambah atau berkurang akibat letusan gunung berapi yang memuntahkan lava, piroklas serta debu. Cth, letupan Karakatoa pd tahun 1883 telah memuntahkan bahan sejumlah 18 km padu yang menyebabkan PAL dan banyak pulau kecil di sekitarnya tenggelam.
Bukti penurunan aras laut
(a) Kewujudan pantai timbul atau pantai terangkat
(b) Kewujudan teres-teres enapan dan teres hakisan
(b) Kewujudan teres-teres enapan dan teres hakisan
(c) Kewujudan likuan mendalam pada bahagian tengah dan hilir sungai
Kaitan Sistem Geomorfologi dengan Manusia
1. Pertanian spt penanaman padi sawah diusahakan di dataran mendap, delta.
2. Rekreasi spt berkelah, berkayak boleh dijalankan di kawasan air terjun, jeram, tasik ladam.
3. Pembinaan janakuasa elektrik hidro boleh dibina di kawasan air terjun.
4. Akuakultur – penternakan ikan siakap dijalankan di kawasan tasik ladam, muara sungai.
5. Petempatan di mana rumah dibina dijalankan di kawasan tetambak, dataran mendap.
6. Perhubungan / pengangkutan di mana bot digunakan untuk mengangkut penumpang dan hasil laut dan jetinya dibina di kawasan tetambak.
7.Sumber air untuk kegunaan domestic boleh diperolehi di kawasan tasik, sungai dan air terjun.
8.Perlombongan pasir dijalankan di kawasan beting di mana pasir diguna sebagai bahan binaan, penambakan daratan.
11 October 2009
Pergerakan Jisim
Aliran lumpur merupakan satu jenis pergerakan jisim yang berlaku tanpa amaran/tanda awal. kesannya amat tragis. Salah satu kes yang berlaku di negara kita ialah Tragedi Pos Dipang.
03 October 2009
Geomorfologi Pinggir Pantai
GEOMORFOLOGI PINGGIR PANTAI
Konsep Pinggir Pantai
Adalah zon yg terletak di antara tikas air pasang dgn tikas air surut ombak.
Pantai merupakan satu jalur linear daratan yg terdiri drp timbunan bahan mendak yg peroi seperti pasir, kulit kerang dan siput, lumpur dan kelodak yg berasal dari laut dan sungai.
Antara agen geomorfologi yg bertindak di zon pinggir pantai ialah:
Ombak
Arus
Arus Pasang-surut
Tindakan Angin
1. Ombak, terbahagi 2;
Ombak Pembina mengangkut dan memendapkan bahan muatannya di pinggir pantai lalu membentuk jaluran pantai yg lebar.
Ombak Pembinasa menghakis dan memusnahkan jaluran pantai yg telah dibina oleh ombak pembina. Biasa berlaku ketika ribut pada musim tengkujuh atau kesan gelombang ‘Tsunami’ akibat gempa bumi dan gerakan tektonik di dasar laut.
2. Arus
Terdapat pelbagai jenis arus seperti arus pesisir pantai (hanyutan pesisir pantai) terhasil drp perbezaan sudut damparan dan balikan ombak. Arus ini bergerak disepanjang garis pantai dan mengangkut bahan pantai secara ‘zig-zag’.
Agen pasang dan surut juga mempengaruhi bentuk-bentuk bumi di zon pinggir pantai khususnya di muara sungai. Pasang dan surut terjadi akibat putaran bumi di atas paksinya.
Bertindak di zon luar pesisir yg tidak dicapai oleh tikas air pasang. Angin boleh mengangkut, memendap dan memusnahkan bentuk-bentuk muka bumi yg terdapat di zon luar pesisir.
1. Halaju angin
Menentukan saiz dan kekuatan ombak. Tiupan angin perlahan membolehkan ombak pembina terbentuk untuk memendapkan muatannya. Angin kencang menghasilkan ombak pembinasa yg bertindak menghasilkan hakisan.
2. Orientasi pantai
Pantai yg terdedah secara langsung kepada serangan ombak seperti kawasan pantai timur Semenanjung Malaysia akan mengalami kadar hakisan yg kuat semasa Monsun Timur Laut. Pantai yg terlindung pula akan mengalami kadar pemendapan yg tinggi kerana di kawasan ini halaju ombak menjadi perlahan.
3. Kedalaman air
Kawasan pantai yg dalam mengalami kadar hakisan yg tinggi. Kawasan pantai yg cetek pula mengalami pemendapan yg tinggi kerana ombak kehilangan tenaga akibat geseran dgn dasar pantai.
4. Faktor Geologi
Meliputi jenis dan ketahanan batuan serta struktur cerun tersebut. Pantai yg terbentuk oleh batuan yg keras tahan di hakis ombak dan pantai itu berbentuk tanjung. Pantai yang berbatuan lembut, mudah terhakis dan ia akan membentuk teluk.
5. Kualiti dan kuantiti bahan
Jika Ombak membawa muatan yg keras seperti batu kerikil dan batu tongkol maka kadar hakisan pantai akan meningkat kerana bahan tersebut bertindak sebagai alat penghakis yg berkesan.
Jika ombak membawa batuan yg lembut dalam kuantiti yg banyak seperti batu lada, kulit-kulit kerang dan siput serta pasir laut akan mempengaruhi pemendapan di pantai berkenaan.
6. Pertembungan arus laut dgn arus sungai
Pertembungan kedua-dua arus ini selalunya berlaku di muara. Kedua-dua arus kehilangan tenaga lalu memendapkan bahan-bahanya di dasar muara berkenaan. Kadar pemendapan bergantung kepada kuantiti bahan yg di bawa oleh kedua-dua arus.
7. Perbezaan tikas air pasang dan tikas air surut
Semakin besar beza maka zon yang boleh dihakis dan dimendapkan menjadi semakin lebar. Tikas air pasang yg tinggi dan tikas air surut yg rendah di muara akan mempengaruhi kelebaran bahan muatan yg akan dimendapkan seterusnya kelebaran delta yg akan terbentuk.
1. Jenis dan saiz bahan mendak (Sedimen)
Bahan mendak kasar akan membentuk pantai yang curam manakala bahan mendak halus akan membentuk pantai yg landai. Taburan bijian pasir menunjukkan bijian kasar di sebelah atas cerun dan semakin halus menghala ke gigi air. Cerun pandai lebih curam di bahagian atas berbanding dgn bahagian bawah. Keadaan ini disebabkan tenaga damparan ombak lebih tinggi semasa menghempas pantai berbanding tenaga lurutannya.
2. Faktor jenis dan kekuatan ombak.
Ombak pembinasa (ombak junam) mempunyai tenaga kinetik yg kuat untuk menghempas dan memusnahkan cerun pantai. Selepas ombak ini berlaku cerun pantai yg landai bertukar menjadi ceun curam. Profil rentas pantai juga menjadi lebih pendek krn ombak ini mempunyai kusa hakis-angkut yg kuat. Sekiranya ombak pembina (ombak limpah) berlaku pantai akan banyak bahan enapan yg akan dimendapkan menjadi pantai yg landai.
3. Orientasi pantai
Pantai yg terdedah kepada lautan luas akan menerima damparan dan arus yg kuat membantuk cerun yg curam seperti pantai timur Semenanjung Malaysia yg terdedah kepada damparan ombak Laut China Selatan. Pantai yg terlindung pula akan menerima damparan dan arus yang lemah yg membentuk cerun landai dengan bahan enapannya seperti pantai barat Semenanjung Malaysia yang terlindung dari tiupan angin oleh Pulau Sumatera.
4. Faktor manusia
Pantai yang dibangunkan dengan aktiviti penebangan pokok hutau pantai, mengorek pasir dan mendalamkan muara sungai akan mengalami hakisan yang kuat menyebabkan cerun pantai menjadi curam. Aktiviti penyuburan pantai seperti penanaman pokok rhu dan bakau, membina benteng pecah ombak akan menyebabkan penambahan pasir pantai yang menjadikan cerun landai.
5. Pengaruh arus
Arus pasang surut yang bergerak selari dengan garis pantai akan memendakkan bahan enapan yang banyak jika pantai bersebelahan dengan muara sungai. Semakin banyak bahan mendapan yang di bawa arus maka cerun pantai menjadi landai. Pantai yang berlumpur lebih landai berbanding pantai yang berpasir kerana ia mempunyai kuantiti, mengalami serakan dan timbun-tambah bahan sedimen yang lebih banyak.
1. Tindakan Hidraulik
Tindakan hakisan yang disebabkan oleh kuasa air laut itu sendiri tanpa melibatkan bahan/muatan yang dibawanya. Ombak yang menghempas pantai (swash) akan memampatkan udara yang terdapat dalam rekahan batuan menyebabkan rekahan mengalami pengembangan. Apabila ombak mengundur (backwash) udara dalam rekahan menguncup maka rekahan mengalami kenduran. Proses yang berulang-ulang menyebabkan batuan pecah dan runtuh.
2. Tindakan kikisan atau lelasan
Tindakan ini melibatkan bahan-bahan muatan yg di bawa ombak dgn batuan di kaki cenuram atau tanjung yg mengadap ombak. Bahan ombak seperti batu pasir, kerikil, batu lada, serpihan batuan akan bertindak sebagai alat penghakis untuk mengesel dan menghauskan kaki cenuram tadi. Keberkesanan proses ini amat dipengaruhi oleh bahan yg dibawa oleh ombak.
3. Tindakan lagaan
Proses hakisan yang melibatkan perubahan saiz dan bentuk pada bahan-bahan pantai apabila mereka berlanggar dan berlaga sesama sendiri. Contohnya batu tongkol bertukar menjadi serpihan prismatik yg lebih kecil akibat perlanggaran. Perlanggaran berlaku dalam dua arah iaitu ke atas dan ke bawah semasa damparan dan semasa lurutan ombak.
4. Tindakan larutan
Proses hakisan laut secara kimia iaitu air laut bertindak melarutkan mineral batuan yang ada di pinggir pantai. Contohnya mineral mudah larut dan bersifat menyerap air seperti kalsium karbonat (batu kapur) akan menjadi kalsium hidrogen karbonat atau kalsium bikarbonat.
1.Tebing tinggi
Terhasil apabila cerun di tepi pantai runtuh akibat tindakan hidraul pada rekahan di tebing.
Terbentuk apabila ombak menghakis kaki cerun tebing pantai semasa air pasang. Apabila batuan atau lekukan yang terbentuk runtuh, maka tebing tinggi terbentuk.
2. Tanjung
Terbentuk di kawasan pinggir pantai yang mempunyai susunan batuan keras dan lembut yang berselang-seli. Terbentuk di bahagian batuan keras yang tahan hakisan ombak.
3. Teluk
Terbentuk di kawasan pinggir pantai yang mempunyai susunan batuan keras dan lembut yang berselang seli. Terbentuk di bahagian batuan lembut yang dihakis oleh ombak.
4. Gerbang Laut
Terhasil daripada hakisan gua laut. Hakisan ombak yang berterusan dan menembusi dinding dua buah gua laut yang bertentangan akan membentuk gerbang laut.
5. Batu Tunggul
Terhasil akibat tindakan penggondolan terhadap gerbang laut. Apabila bumbung gerbang laut runtuh, batu tunggul terbentuk.
1. GolekanBahan –bahan yang bundar dan besar yang digerakkan di dasar laut oleh ombak.
1. Tenaga arus
Arus yang kuat mampu mengangkut bahan-bahan ke tempat yang lebih jauh.
2. Saiz bahan
Semakin berat dan besar bahan yang diangkut kadar pengangkutan menjadi lemah.
3. Orientasi pantai
Pantai yang terdedah kepada ombak akan menggalakkan proses pengangkutan
4. Halangan
Pokok bakau dan binaan groin akan menghalang proses pengangkutan.
5. Tenaga ombak
Ombak pecah menyeret bahan-bahan ke arah pantai dan unduran ombak menarik balik setengah daripada bahan tersebut.Ombak yang serong mengangkut bahan di sepanjang pantai.Jika tenaga ombak hilang, proses pengangkutan terhenti.
1. Pantai
Kawasan pingir laut yg terletak antara tikas air surut yg terendah dgn tikas air pasang yg tertimggi.
2. Beting pasir
Merupakan penimbunan pasir yang merentangi sesebuah teluk. Terbentuk samada selari dengan garisan pantai atau bersudut tepat dengannya.
3. Tetanjung
Merupakan permatang berupa tanduk yang dibentuk oleh pemendapan pasir di hujung teluk atau muara sungai. Anak tanjung menganjur ke laut manakala bahagian hujungnya bersambung dengan pinggir pantai. Juga dikenali sebagai tetanjung.
Aktiviti manusia yang menyebabkan hakisan pantai
1.Pembangunan pelancongan – pembinaan hotel, resort, chalet dll
2.Pemusnahan hutan bakau untuk projek pembangunan
3.Aktiviti pengorekan pasir.
Kadar hakisan meningkat menyebabkan pantai semakin sempit.
1. Langkah perundangan
Melibatkan pelaksanaan akta-akta tertentu bagi mencegah sesuatu sumber daripada mengalami kemusnahan. Cth Melalui Akta Perhutanan Negara 1984 kawasan hutan bakau di gazetkan sebagai kawasan hutan simpan.
2. Pengurusan Strategik
- Pengawalan penebangan hutan bakau. Cthnya menggunakan kaedah tebangan memilih.
- Penanaman semula tumbuhan pinggir pantai.
- Pembinaan benteng batuan dan tembok penahan untuk mencegah hanyutan pasir.
- Pembinaan daik untuk mencegah kemasukan air laut.
- Pembinaan dinding konkrit di cerun curam pinggir pantai
3. Kempen
- kesedaran dalam kalangan masyarakat umum sentiasa dilakukan melalui kempen, forum,
Konsep Pinggir Pantai
Adalah zon yg terletak di antara tikas air pasang dgn tikas air surut ombak.
Pantai merupakan satu jalur linear daratan yg terdiri drp timbunan bahan mendak yg peroi seperti pasir, kulit kerang dan siput, lumpur dan kelodak yg berasal dari laut dan sungai.
Antara agen geomorfologi yg bertindak di zon pinggir pantai ialah:
Ombak
Arus
Arus Pasang-surut
Tindakan Angin
Agen Geomorfologi Pinggir Pantai
1. Ombak, terbahagi 2;
Ombak Pembina mengangkut dan memendapkan bahan muatannya di pinggir pantai lalu membentuk jaluran pantai yg lebar.
Ombak Pembinasa menghakis dan memusnahkan jaluran pantai yg telah dibina oleh ombak pembina. Biasa berlaku ketika ribut pada musim tengkujuh atau kesan gelombang ‘Tsunami’ akibat gempa bumi dan gerakan tektonik di dasar laut.
2. Arus
Terdapat pelbagai jenis arus seperti arus pesisir pantai (hanyutan pesisir pantai) terhasil drp perbezaan sudut damparan dan balikan ombak. Arus ini bergerak disepanjang garis pantai dan mengangkut bahan pantai secara ‘zig-zag’.
3. Arus pasang-surut
Agen pasang dan surut juga mempengaruhi bentuk-bentuk bumi di zon pinggir pantai khususnya di muara sungai. Pasang dan surut terjadi akibat putaran bumi di atas paksinya.
4. Angin
Bertindak di zon luar pesisir yg tidak dicapai oleh tikas air pasang. Angin boleh mengangkut, memendap dan memusnahkan bentuk-bentuk muka bumi yg terdapat di zon luar pesisir.
Faktor mempengaruhi proses geomorfologi Pinggir Pantai
1. Halaju angin
Menentukan saiz dan kekuatan ombak. Tiupan angin perlahan membolehkan ombak pembina terbentuk untuk memendapkan muatannya. Angin kencang menghasilkan ombak pembinasa yg bertindak menghasilkan hakisan.
2. Orientasi pantai
Pantai yg terdedah secara langsung kepada serangan ombak seperti kawasan pantai timur Semenanjung Malaysia akan mengalami kadar hakisan yg kuat semasa Monsun Timur Laut. Pantai yg terlindung pula akan mengalami kadar pemendapan yg tinggi kerana di kawasan ini halaju ombak menjadi perlahan.
3. Kedalaman air
Kawasan pantai yg dalam mengalami kadar hakisan yg tinggi. Kawasan pantai yg cetek pula mengalami pemendapan yg tinggi kerana ombak kehilangan tenaga akibat geseran dgn dasar pantai.
4. Faktor Geologi
Meliputi jenis dan ketahanan batuan serta struktur cerun tersebut. Pantai yg terbentuk oleh batuan yg keras tahan di hakis ombak dan pantai itu berbentuk tanjung. Pantai yang berbatuan lembut, mudah terhakis dan ia akan membentuk teluk.
5. Kualiti dan kuantiti bahan
Jika Ombak membawa muatan yg keras seperti batu kerikil dan batu tongkol maka kadar hakisan pantai akan meningkat kerana bahan tersebut bertindak sebagai alat penghakis yg berkesan.
Jika ombak membawa batuan yg lembut dalam kuantiti yg banyak seperti batu lada, kulit-kulit kerang dan siput serta pasir laut akan mempengaruhi pemendapan di pantai berkenaan.
6. Pertembungan arus laut dgn arus sungai
Pertembungan kedua-dua arus ini selalunya berlaku di muara. Kedua-dua arus kehilangan tenaga lalu memendapkan bahan-bahanya di dasar muara berkenaan. Kadar pemendapan bergantung kepada kuantiti bahan yg di bawa oleh kedua-dua arus.
7. Perbezaan tikas air pasang dan tikas air surut
Semakin besar beza maka zon yang boleh dihakis dan dimendapkan menjadi semakin lebar. Tikas air pasang yg tinggi dan tikas air surut yg rendah di muara akan mempengaruhi kelebaran bahan muatan yg akan dimendapkan seterusnya kelebaran delta yg akan terbentuk.
Faktor penyebab kelandaian dan kecuraman pantai
1. Jenis dan saiz bahan mendak (Sedimen)
Bahan mendak kasar akan membentuk pantai yang curam manakala bahan mendak halus akan membentuk pantai yg landai. Taburan bijian pasir menunjukkan bijian kasar di sebelah atas cerun dan semakin halus menghala ke gigi air. Cerun pandai lebih curam di bahagian atas berbanding dgn bahagian bawah. Keadaan ini disebabkan tenaga damparan ombak lebih tinggi semasa menghempas pantai berbanding tenaga lurutannya.
2. Faktor jenis dan kekuatan ombak.
Ombak pembinasa (ombak junam) mempunyai tenaga kinetik yg kuat untuk menghempas dan memusnahkan cerun pantai. Selepas ombak ini berlaku cerun pantai yg landai bertukar menjadi ceun curam. Profil rentas pantai juga menjadi lebih pendek krn ombak ini mempunyai kusa hakis-angkut yg kuat. Sekiranya ombak pembina (ombak limpah) berlaku pantai akan banyak bahan enapan yg akan dimendapkan menjadi pantai yg landai.
3. Orientasi pantai
Pantai yg terdedah kepada lautan luas akan menerima damparan dan arus yg kuat membantuk cerun yg curam seperti pantai timur Semenanjung Malaysia yg terdedah kepada damparan ombak Laut China Selatan. Pantai yg terlindung pula akan menerima damparan dan arus yang lemah yg membentuk cerun landai dengan bahan enapannya seperti pantai barat Semenanjung Malaysia yang terlindung dari tiupan angin oleh Pulau Sumatera.
4. Faktor manusia
Pantai yang dibangunkan dengan aktiviti penebangan pokok hutau pantai, mengorek pasir dan mendalamkan muara sungai akan mengalami hakisan yang kuat menyebabkan cerun pantai menjadi curam. Aktiviti penyuburan pantai seperti penanaman pokok rhu dan bakau, membina benteng pecah ombak akan menyebabkan penambahan pasir pantai yang menjadikan cerun landai.
5. Pengaruh arus
Arus pasang surut yang bergerak selari dengan garis pantai akan memendakkan bahan enapan yang banyak jika pantai bersebelahan dengan muara sungai. Semakin banyak bahan mendapan yang di bawa arus maka cerun pantai menjadi landai. Pantai yang berlumpur lebih landai berbanding pantai yang berpasir kerana ia mempunyai kuantiti, mengalami serakan dan timbun-tambah bahan sedimen yang lebih banyak.
Hakisan Ombak
1. Tindakan Hidraulik
Tindakan hakisan yang disebabkan oleh kuasa air laut itu sendiri tanpa melibatkan bahan/muatan yang dibawanya. Ombak yang menghempas pantai (swash) akan memampatkan udara yang terdapat dalam rekahan batuan menyebabkan rekahan mengalami pengembangan. Apabila ombak mengundur (backwash) udara dalam rekahan menguncup maka rekahan mengalami kenduran. Proses yang berulang-ulang menyebabkan batuan pecah dan runtuh.
2. Tindakan kikisan atau lelasan
Tindakan ini melibatkan bahan-bahan muatan yg di bawa ombak dgn batuan di kaki cenuram atau tanjung yg mengadap ombak. Bahan ombak seperti batu pasir, kerikil, batu lada, serpihan batuan akan bertindak sebagai alat penghakis untuk mengesel dan menghauskan kaki cenuram tadi. Keberkesanan proses ini amat dipengaruhi oleh bahan yg dibawa oleh ombak.
3. Tindakan lagaan
Proses hakisan yang melibatkan perubahan saiz dan bentuk pada bahan-bahan pantai apabila mereka berlanggar dan berlaga sesama sendiri. Contohnya batu tongkol bertukar menjadi serpihan prismatik yg lebih kecil akibat perlanggaran. Perlanggaran berlaku dalam dua arah iaitu ke atas dan ke bawah semasa damparan dan semasa lurutan ombak.
4. Tindakan larutan
Proses hakisan laut secara kimia iaitu air laut bertindak melarutkan mineral batuan yang ada di pinggir pantai. Contohnya mineral mudah larut dan bersifat menyerap air seperti kalsium karbonat (batu kapur) akan menjadi kalsium hidrogen karbonat atau kalsium bikarbonat.
Bentuk bumi Hakisan Ombak
1.Tebing tinggi
Terhasil apabila cerun di tepi pantai runtuh akibat tindakan hidraul pada rekahan di tebing.
Terbentuk apabila ombak menghakis kaki cerun tebing pantai semasa air pasang. Apabila batuan atau lekukan yang terbentuk runtuh, maka tebing tinggi terbentuk.
2. Tanjung
Terbentuk di kawasan pinggir pantai yang mempunyai susunan batuan keras dan lembut yang berselang-seli. Terbentuk di bahagian batuan keras yang tahan hakisan ombak.
3. Teluk
Terbentuk di kawasan pinggir pantai yang mempunyai susunan batuan keras dan lembut yang berselang seli. Terbentuk di bahagian batuan lembut yang dihakis oleh ombak.
4. Gerbang Laut
Terhasil daripada hakisan gua laut. Hakisan ombak yang berterusan dan menembusi dinding dua buah gua laut yang bertentangan akan membentuk gerbang laut.
5. Batu Tunggul
Terhasil akibat tindakan penggondolan terhadap gerbang laut. Apabila bumbung gerbang laut runtuh, batu tunggul terbentuk.
Pengangkutan Ombak
1. GolekanBahan –bahan yang bundar dan besar yang digerakkan di dasar laut oleh ombak.
2. Hanyutan pesisir pantai -Pergerakan bahan-bahan seperti pasir, batu kelikir selari dengan pantai.
3. Ampaian - Bahan-bahan mendak yang halus dan ringan seperti tanah liat dan kelodak digerakkan secara terampai-ampai dalam laut.
4. SeretanBahan -bahan diseret di bahagian bawah laut dari atas pantai ke luar pantai oleh arus seret.
Faktor mempengaruhi pengangkutan ombak
1. Tenaga arus
Arus yang kuat mampu mengangkut bahan-bahan ke tempat yang lebih jauh.
2. Saiz bahan
Semakin berat dan besar bahan yang diangkut kadar pengangkutan menjadi lemah.
3. Orientasi pantai
Pantai yang terdedah kepada ombak akan menggalakkan proses pengangkutan
4. Halangan
Pokok bakau dan binaan groin akan menghalang proses pengangkutan.
5. Tenaga ombak
Ombak pecah menyeret bahan-bahan ke arah pantai dan unduran ombak menarik balik setengah daripada bahan tersebut.Ombak yang serong mengangkut bahan di sepanjang pantai.Jika tenaga ombak hilang, proses pengangkutan terhenti.
Bentuk Bumi Pemendapan Ombak
1. Pantai
Kawasan pingir laut yg terletak antara tikas air surut yg terendah dgn tikas air pasang yg tertimggi.
2. Beting pasir
Merupakan penimbunan pasir yang merentangi sesebuah teluk. Terbentuk samada selari dengan garisan pantai atau bersudut tepat dengannya.
3. Tetanjung
Merupakan permatang berupa tanduk yang dibentuk oleh pemendapan pasir di hujung teluk atau muara sungai. Anak tanjung menganjur ke laut manakala bahagian hujungnya bersambung dengan pinggir pantai. Juga dikenali sebagai tetanjung.
Kesan aktiviti pembangunan ke atas pinggir pantai
Aktiviti manusia yang menyebabkan hakisan pantai
1.Pembangunan pelancongan – pembinaan hotel, resort, chalet dll
2.Pemusnahan hutan bakau untuk projek pembangunan
3.Aktiviti pengorekan pasir.
Kadar hakisan meningkat menyebabkan pantai semakin sempit.
Langkah Mengawal hakisan pantai
1. Langkah perundangan
Melibatkan pelaksanaan akta-akta tertentu bagi mencegah sesuatu sumber daripada mengalami kemusnahan. Cth Melalui Akta Perhutanan Negara 1984 kawasan hutan bakau di gazetkan sebagai kawasan hutan simpan.
2. Pengurusan Strategik
- Pengawalan penebangan hutan bakau. Cthnya menggunakan kaedah tebangan memilih.
- Penanaman semula tumbuhan pinggir pantai.
- Pembinaan benteng batuan dan tembok penahan untuk mencegah hanyutan pasir.
- Pembinaan daik untuk mencegah kemasukan air laut.
- Pembinaan dinding konkrit di cerun curam pinggir pantai
3. Kempen
- kesedaran dalam kalangan masyarakat umum sentiasa dilakukan melalui kempen, forum,
usaha gotong-royong.
- pendidikan alam sekitar sama ada secara formal atau tak formal
- pendidikan alam sekitar sama ada secara formal atau tak formal
01 October 2009
Geomorfologi Lembangan Saliran
Lembangan saliran merujuk kepada kawasan legeh sungai. Ia terdiri daripada sungai induk dan cawangan - cawangannya yang disempadani oleh garisan legeh yang memisahkannya dengan lembangan sungai yang lain. Seringkali lembangan sungai juga menjadi kawasan tadahan air.
Jenis hakisan sungai
a. Hakisan Pendalaman alur (menegak)
Melibatkan kerja-kerja mengorek dasar sungai oleh air sungai yg bergerak secara pusaran.Ianya terjadi di hulu sungai. Hakisan mendalam sungai bertujuan mencapai tahap keseimbangan sungai (proses balik muda) hasil dari kejatuhan aras laut.
b. Hakis pelebaran alur (mendatar)
Melibatkan kerja-kerja penghakisan dan penghausan yg berlaku pada tebing alur sungai. Hakisan ini juga di kenali sbg hakisan mendatar yg boleh berlaku pada kedua-dua bahagian tebing alur sungai. Amat berkesan semasa kejadian banjir.
c. Hakis pemanjangan alur (pengunduran)
Melibatkan proses pemotongan pangkal alur ke arah hulu krn adanya takat terjun spt jeram dan air terjun di pangkal alur. Air terjun berupaya menghakis pangkal dasar alur dan mewujudkan satu bahagian atas alur yang tidak mempunyai daya tampungan. Dengan bantuan gerakan jisim bahagian ini akan jatuh ke dalam sungai.
a. Hakisan Hidraulik
Merupakan tindakan hakisan yg dilakukan oleh air di dlm alur sungai itu sendiri tanpa melibatkan bahan yg dibawa. Kuasa air sungai wujud akibat hempasan atau rempuhan aliran sungai ke atas struktur batuan yg lemah.
b. Hakisan Geselan/lelasan
Proses penghausan yang berlaku ke atas tebing dan dasar alur sungai apabila bahan-bahan yg dibawa oleh sungai seperti kelikir , batu tongkol bergeser dgn tebing dan dasar alur sungai. Kadar hakisan bergantung kepada kuantiti dan kualiti bahan yang dibawa oleh sungai.
c. Hakisan Lagaan
Merupakan pelanggaran antara bahan-bahan yg dibawa oleh air sungai dgn tebing dan alur sungai atau pelanggaran sesama sendiri bahan itu.Kekuatan proses ini bergantung kepada halaju arus sungai yang mampu menyeret dan melantun bahan-bahan yang dibawa.
d. Hakisan Larutan
Mrjk kpd tindak balas secara kimia antara air sungai dgn mineral geologi yg membentuk tebing dan dasar alur sungai. Batuan lembut seperti batu kapur senang dihakis manakala batuan keras seperti granit sukar dihakis.
1. Gradian (kecerunan)
Dasar alur sungai yang curam mempengaruhi halaju arus. Kecuraman cerun membolehkan air mengalir deras. Hakisan lelasan dan lagaan berlaku dengan pesat jika halaju arus sungai adalah tinggi. Kadar hakisan di hulu sungai lebih tinggi berbanding kawasan tengah dan hilir.
2. Isi padu air sungai
3. Kuantiti dan kualiti bahan
Kuantiti dan kualiti bahan yang di bawa oleh sungai mempengaruhi hakisan secara lagaan dan lelesan. Jika bahan yang dibawa oleh sungai lebih keras dari batuan tebing sungai makan batuan tebing sungai akan mengalami penghausan melalui proses geselan.
4. Faktor Geometri
Alur yang lurus mengalami hakisan yang hebat kerana taburan tenaga seimbang pada keseluruhan alur. Alur yang berliku taburan tenaganya tidak seimbang. Alur yang cekung mengalami hakisan manakala alur cembung mengalami pemendapan.
Tebing dan dasar yang dibentuk oleh batuan lembut seperti batu kapur, dolomit dan gipsium akan mudah terhakis. Tebing yang dibentuk oleh batuan keras seperti granit dan gabro sukar dihakis.
6. Sifat Tumbuhan
Tumbuhan berfungsi menstabilkan tebing sungai dengan akarnya mengikat dan mencengkam batuan & tanah ditebing sungai dari dihakis. Sungai di kawasan hutan tebal mempunyai tebing yang kukuh dan stabil berbanding sungai di kawasan yang telah diterokai atau lapang.
1. Lubuk Pusar.
Satu lekukan atau lubang di dasar sungai yang berbatu yang ditebuk atau dikorek oleh pusaran arus sungai. Juga dikenali sebagai lubang sungai. Terbentuk apabila hakisan geselan atau pusaran air sungai berlaku di kawasan yang tidak rata.
2. Susuh bukit berpanca
Ialah bahagian sisi bukit atau kaki gunung yang menonjol keluar secara berselang seli antara batuan keras dengan batuan lembut.
3. Likuan Sungai.
Tebing cekung merupakan tebing yang terhasil di bahagian likuan sungai yang menerima luruan arus. Tebing cekung pula terhasil di bahagian yang mengalami pembiasan arus. Kedua-dua tebing ini wujud secara bertentangan di bahagian likuan sungai.
4. Lurah ‘V’
5. Air terjun
Terbentuk apabila terdapat bahagian batuan keras pada aliran air. Menyebabkan air sungai terjun secara tiba-tiba, Contoh seperti Air Terjun Victoria di Afrika dan Air Terjun Niagara di Amerika.
6. Jeram
Terbentuk apabila terdapat susunan batuan yang keras dan lembut secara berselang-seli. Air mengalir akan menghakis batuan lembut. Batuan keras akan menghalang pengaliran air sungai.
Air sungai meloncat dan mengalir dengan deras. Ini dikenali sebagai jeram berperingkat.
Adalah satu proses pemindahan:
Bahan yang ada dalam alur sungai atau muatan sungai akan dipindahkan dari hulu ke hilir serentak dengan aliran sungai. Dipengaruhi oleh tenaga kenetik arus. Beban muatan sungai datangnya dari proses hakisan tebing, luluhawa cerun, hakisan air larian permukaan dan gerakan jisim.
1. Golekan
Iaitu proses menyeret beban yang kasar, berat dan tumpat sedikit demi sedikit di dasar sungai.
Pengangkutan secara golekan memerlukan tenaga kinetik yang kuat. Pada masa banjir beban ini mungkin diangkut lebih jauh kerana isipadu dan halaju arus adalah tinggi.
2. Lompatan (Saltasi)
Khusus bagi bahan yang lebih kecil serta bersegi-segi seperti pasir dan kerikil. Sifat pegun bijian akan diatasi oleh halaju arus yang akhirnya batuan akan tercungkil dan dibawa arus ke depan.
3. Ampaian
Beban yang ringan seperti daun-daun kayu yang mempunyai daya apungan akan diangkut dlm bentuk ampaian. Bahan-bahan ini tidak tenggelam disebabkan adanya julangan hidraulik dari dasar sungai.
4. Larutan
Bahan-bahan bersifat kimia terlarut akan dibawa oleh air sungai dalam bentuk larutan.Air sungai bertindak sebagai pelarut akan akan melarutkan bahan yang mudah larut seperti kalsium karbonat, gipsum, silika, amonia, sulfur, potaysium. Proses ini menyebabkan air sungai berubah warna dan bau.
1. Bentuk dan saiz beban
Bentuk dan saiz beban yang berlainan memerlukan jumlah tenaga yang berlainan untuk diangkut. Bentuk beban merujuk kepada ciri beban semasa berada dalam air sama ada ia larut, terapung atau tertinggal sebagai pepejal. Saiz beban merujuk kepada jisim dan ketumpatan yang mempengaruhi besar atau kecil beban berkenaan.
2. Beban Ampaian
Terdiri daripada kumin-kumin yang lebih halus dan ringan. Mempunyai daya graviti yang lebih rendah berbanding air. Mempunyai ketumpatan yang rendah berbanding air. Contohnya sampah sarap dan daun-daun kayu. Beban dasar pula merujuk kepada beban yang pejal, berat, tumpat dan termendap di dasar sungai seperti bongkah batuan, kerikil dan bijian pasir.
3. Halaju arus sungai
Halaju yang diperlukan untuk mengangkut beban dasar adalah lebih besar berbanding halaju untuk mengangkut beban pasir bersaz sederhana.
Contoh:
Beban dasar bersaiz 70mm perlukan halaju 270 cm/saat
Bijian pasir perlukan halaju 15-17 cm/saat.
Kelodak halus perlukan halaju 46-76 cm/saat.
4. Jenis aliran sungai
Aliran laminar – aliran yang perlahan pada alur yang lurus dan berhalaju rendah. Aliran ini mampu mengangkut beban larutan dan ampaian sahaja.
Pemendapan sungai berlaku apabila halaju arus sungai semakin perlahan. Biasanya pemendapan berlaku di bahagian hilir sungai.
Antara bentuk bumi pemendapan sungai adalah:
1. Dataran banjir dan tetambak
Kawasan tanah pamah yang terletak dibahagian hilir sungai yang dilimpahi air sungai ketika banjir. Ia amat rata, landai dan luas. Lazimnya terdapat bentuk bumi lain seperti tetambak semulajadi, tasik dan tasik ladam.Tetambak ialah jaluran permatang yang wujud disepanjang tebing sungai dan memisahkan antara sungai dengan dataran banjir.
2.Tasik ladam dan liku terpenggal 
3. Delta
Terbentuk apabila timbunan bahan mendak berlaku secara meluas di muara sungai. Terdiri daripada timbunan kelodak, lumpur, lempung, tanah liat, pasir dan bahan-bahan ampaian. Pembentukan dan perkembangan delta amat dipengaruhi oleh faktor-faktor seperti kuantiti bahan yang dibawa oleh sungai. Terdapat pelbagai jenis delta seperti delta kaki burung, delta busur, delta juring dan delta muara.
Lembangan saliran merujuk kepada kawasan legeh sungai. Ia terdiri daripada sungai induk dan cawangan - cawangannya yang disempadani oleh garisan legeh yang memisahkannya dengan lembangan sungai yang lain. Seringkali lembangan sungai juga menjadi kawasan tadahan air.
Jenis hakisan sungai
a. Hakisan Pendalaman alur (menegak)
Melibatkan kerja-kerja mengorek dasar sungai oleh air sungai yg bergerak secara pusaran.Ianya terjadi di hulu sungai. Hakisan mendalam sungai bertujuan mencapai tahap keseimbangan sungai (proses balik muda) hasil dari kejatuhan aras laut.
b. Hakis pelebaran alur (mendatar)
Melibatkan kerja-kerja penghakisan dan penghausan yg berlaku pada tebing alur sungai. Hakisan ini juga di kenali sbg hakisan mendatar yg boleh berlaku pada kedua-dua bahagian tebing alur sungai. Amat berkesan semasa kejadian banjir.
c. Hakis pemanjangan alur (pengunduran)
Melibatkan proses pemotongan pangkal alur ke arah hulu krn adanya takat terjun spt jeram dan air terjun di pangkal alur. Air terjun berupaya menghakis pangkal dasar alur dan mewujudkan satu bahagian atas alur yang tidak mempunyai daya tampungan. Dengan bantuan gerakan jisim bahagian ini akan jatuh ke dalam sungai.
Cara atau mekanisme hakisan sungai
a. Hakisan Hidraulik
Merupakan tindakan hakisan yg dilakukan oleh air di dlm alur sungai itu sendiri tanpa melibatkan bahan yg dibawa. Kuasa air sungai wujud akibat hempasan atau rempuhan aliran sungai ke atas struktur batuan yg lemah.
b. Hakisan Geselan/lelasan
Proses penghausan yang berlaku ke atas tebing dan dasar alur sungai apabila bahan-bahan yg dibawa oleh sungai seperti kelikir , batu tongkol bergeser dgn tebing dan dasar alur sungai. Kadar hakisan bergantung kepada kuantiti dan kualiti bahan yang dibawa oleh sungai.
c. Hakisan Lagaan
Merupakan pelanggaran antara bahan-bahan yg dibawa oleh air sungai dgn tebing dan alur sungai atau pelanggaran sesama sendiri bahan itu.Kekuatan proses ini bergantung kepada halaju arus sungai yang mampu menyeret dan melantun bahan-bahan yang dibawa.
d. Hakisan Larutan
Mrjk kpd tindak balas secara kimia antara air sungai dgn mineral geologi yg membentuk tebing dan dasar alur sungai. Batuan lembut seperti batu kapur senang dihakis manakala batuan keras seperti granit sukar dihakis.
Faktor mempengaruhi kadar hakisan di dalam alur sungai
1. Gradian (kecerunan)
Dasar alur sungai yang curam mempengaruhi halaju arus. Kecuraman cerun membolehkan air mengalir deras. Hakisan lelasan dan lagaan berlaku dengan pesat jika halaju arus sungai adalah tinggi. Kadar hakisan di hulu sungai lebih tinggi berbanding kawasan tengah dan hilir.
2. Isi padu air sungai
Kuantiti air sungai meningkatkan keberkesanan proses larutan dan hidraulik. Semakin banyak air sungai semakin tinggi tenaga potensinya dan kelarutannya. Isi padu air sungai dipengaruhi oleh cuaca. Musim hujan lebat arus sungai bergerak secara berpusar yang mampu mengorek dan memperdalam lurah sungai menerusi proses hidraulik.
3. Kuantiti dan kualiti bahan
Kuantiti dan kualiti bahan yang di bawa oleh sungai mempengaruhi hakisan secara lagaan dan lelesan. Jika bahan yang dibawa oleh sungai lebih keras dari batuan tebing sungai makan batuan tebing sungai akan mengalami penghausan melalui proses geselan.
4. Faktor Geometri
Alur yang lurus mengalami hakisan yang hebat kerana taburan tenaga seimbang pada keseluruhan alur. Alur yang berliku taburan tenaganya tidak seimbang. Alur yang cekung mengalami hakisan manakala alur cembung mengalami pemendapan.
5. Ciri Geologi dasar
Tebing dan dasar yang dibentuk oleh batuan lembut seperti batu kapur, dolomit dan gipsium akan mudah terhakis. Tebing yang dibentuk oleh batuan keras seperti granit dan gabro sukar dihakis.
6. Sifat Tumbuhan
Tumbuhan berfungsi menstabilkan tebing sungai dengan akarnya mengikat dan mencengkam batuan & tanah ditebing sungai dari dihakis. Sungai di kawasan hutan tebal mempunyai tebing yang kukuh dan stabil berbanding sungai di kawasan yang telah diterokai atau lapang.
Bentuk muka bumi hakisan sungai
1. Lubuk Pusar.
Satu lekukan atau lubang di dasar sungai yang berbatu yang ditebuk atau dikorek oleh pusaran arus sungai. Juga dikenali sebagai lubang sungai. Terbentuk apabila hakisan geselan atau pusaran air sungai berlaku di kawasan yang tidak rata.
2. Susuh bukit berpanca
Ialah bahagian sisi bukit atau kaki gunung yang menonjol keluar secara berselang seli antara batuan keras dengan batuan lembut.
3. Likuan Sungai.
Tebing cekung merupakan tebing yang terhasil di bahagian likuan sungai yang menerima luruan arus. Tebing cekung pula terhasil di bahagian yang mengalami pembiasan arus. Kedua-dua tebing ini wujud secara bertentangan di bahagian likuan sungai.
4. Lurah ‘V’
Lurah ini bertebing sangat curam dan menjadi gaung yang sangat dalam.
5. Air terjun
Terbentuk apabila terdapat bahagian batuan keras pada aliran air. Menyebabkan air sungai terjun secara tiba-tiba, Contoh seperti Air Terjun Victoria di Afrika dan Air Terjun Niagara di Amerika.
6. Jeram
Terbentuk apabila terdapat susunan batuan yang keras dan lembut secara berselang-seli. Air mengalir akan menghakis batuan lembut. Batuan keras akan menghalang pengaliran air sungai.
Air sungai meloncat dan mengalir dengan deras. Ini dikenali sebagai jeram berperingkat.
Pengangkutan Sungai
Adalah satu proses pemindahan:
Bahan yang ada dalam alur sungai atau muatan sungai akan dipindahkan dari hulu ke hilir serentak dengan aliran sungai. Dipengaruhi oleh tenaga kenetik arus. Beban muatan sungai datangnya dari proses hakisan tebing, luluhawa cerun, hakisan air larian permukaan dan gerakan jisim.
Cara pengangkutan muatan sungai
1. Golekan
Iaitu proses menyeret beban yang kasar, berat dan tumpat sedikit demi sedikit di dasar sungai.
Pengangkutan secara golekan memerlukan tenaga kinetik yang kuat. Pada masa banjir beban ini mungkin diangkut lebih jauh kerana isipadu dan halaju arus adalah tinggi.
2. Lompatan (Saltasi)
Khusus bagi bahan yang lebih kecil serta bersegi-segi seperti pasir dan kerikil. Sifat pegun bijian akan diatasi oleh halaju arus yang akhirnya batuan akan tercungkil dan dibawa arus ke depan.
3. Ampaian
Beban yang ringan seperti daun-daun kayu yang mempunyai daya apungan akan diangkut dlm bentuk ampaian. Bahan-bahan ini tidak tenggelam disebabkan adanya julangan hidraulik dari dasar sungai.
4. Larutan
Bahan-bahan bersifat kimia terlarut akan dibawa oleh air sungai dalam bentuk larutan.Air sungai bertindak sebagai pelarut akan akan melarutkan bahan yang mudah larut seperti kalsium karbonat, gipsum, silika, amonia, sulfur, potaysium. Proses ini menyebabkan air sungai berubah warna dan bau.
Faktor mempengaruhi proses pengangkutan muatan sungai
1. Bentuk dan saiz beban
Bentuk dan saiz beban yang berlainan memerlukan jumlah tenaga yang berlainan untuk diangkut. Bentuk beban merujuk kepada ciri beban semasa berada dalam air sama ada ia larut, terapung atau tertinggal sebagai pepejal. Saiz beban merujuk kepada jisim dan ketumpatan yang mempengaruhi besar atau kecil beban berkenaan.
2. Beban Ampaian
Terdiri daripada kumin-kumin yang lebih halus dan ringan. Mempunyai daya graviti yang lebih rendah berbanding air. Mempunyai ketumpatan yang rendah berbanding air. Contohnya sampah sarap dan daun-daun kayu. Beban dasar pula merujuk kepada beban yang pejal, berat, tumpat dan termendap di dasar sungai seperti bongkah batuan, kerikil dan bijian pasir.
3. Halaju arus sungai
Halaju yang diperlukan untuk mengangkut beban dasar adalah lebih besar berbanding halaju untuk mengangkut beban pasir bersaz sederhana.
Contoh:
Beban dasar bersaiz 70mm perlukan halaju 270 cm/saat
Bijian pasir perlukan halaju 15-17 cm/saat.
Kelodak halus perlukan halaju 46-76 cm/saat.
4. Jenis aliran sungai
Aliran laminar – aliran yang perlahan pada alur yang lurus dan berhalaju rendah. Aliran ini mampu mengangkut beban larutan dan ampaian sahaja.
Aliran Turbulens – aliran berpusar dan deras berhalaju tinggi. Mampu mengangkut semua jenis bebas. Kedua-dua aliran ini bergantung kepada isipasu air. Bila isipadu air bertambah aliran laminar bertukar menjadi aliran turbulens.
Pemendapan sungai
Pemendapan sungai berlaku apabila halaju arus sungai semakin perlahan. Biasanya pemendapan berlaku di bahagian hilir sungai.
Antara bentuk bumi pemendapan sungai adalah:
1. Dataran banjir dan tetambak
Kawasan tanah pamah yang terletak dibahagian hilir sungai yang dilimpahi air sungai ketika banjir. Ia amat rata, landai dan luas. Lazimnya terdapat bentuk bumi lain seperti tetambak semulajadi, tasik dan tasik ladam.Tetambak ialah jaluran permatang yang wujud disepanjang tebing sungai dan memisahkan antara sungai dengan dataran banjir.
2.Tasik ladam dan liku terpenggal
3. Delta
Terbentuk apabila timbunan bahan mendak berlaku secara meluas di muara sungai. Terdiri daripada timbunan kelodak, lumpur, lempung, tanah liat, pasir dan bahan-bahan ampaian. Pembentukan dan perkembangan delta amat dipengaruhi oleh faktor-faktor seperti kuantiti bahan yang dibawa oleh sungai. Terdapat pelbagai jenis delta seperti delta kaki burung, delta busur, delta juring dan delta muara.
24 September 2009
Kesan Rumah Hijau
Konsep
Terjadi apabila bahan-bahan pencemar terutamanya karbon dioksida, metana dan hidrokarbon-hidrokarbon yang lain membentuk satu kubah/lapisan yang menyelimuti atmosfera. Lapisan bahan pencemar tersebut bertindak membenarkan bahangan matahari masuk menembusinya tetapi menghalang pembebasan keluar. Kesannya tenaga haba terperangkap dan berkitar pada ruang udara yang sama. Ini akan meningkatkan suhu sekitar.
Gas rumah hijau adalah kumpulan gas yang menghalang dan memerangkap haba bumi daripada terbebas keluar ke angkasa lepas. Sifat kumpulan gas ini ialah membenarkan bahangan matahari masuk menembusinya ke bumi tetapi menghalang pembebasan semula bahangan bumi ke atmosfera. Kesannya bumi menjadi semakin panas. Contoh gas rumah hijau ialah karbon dioksida, karbon monoksida, kloroflorokarbon (CFC), metana, nitrigen oksida dan lain-lain.
Punca-punca
1. Perindustrian - Industri yang membebaskan CFC dan halon seperti industri pendingin udara, keluaran foam, aerosol dan kimia.
2. Ujian nuklear - pelancaran peluru berpandu oleh USA dan Rusia telah mewujudkan lubang ozon di benua Antartika. Kini, saiznya adalah dua kali ganda benua Eropah.
3. Kenderaan yang menggunakan petrol sebagai bahan bakar terutamanya di kawasan bandar besar.
4. Penebangan hutan secara berleluasa menyebabkan imbangan gas karbon dioksida dan oksigen tidak seimbang.
5. Kebakaran hutan, pembakaran terbuka, penggunaan aerosol dan semburan racun serangga, penggunaan alat pencegah kebakaran dalam latihan, pengujian atau semasa kebakaran boleh mengeluarkan halon.
Kesan-kesan akibat fenomena rumah hijau
1. Peningkatan suhu secara global- pada skala mikro boleh menyebabkan kejadia pulau haba.
2. Mengurangkan kelembapan udara- kaeadan kering menyebabkan wap air kurang dalam atmosfera dan seterusnya meningkatkan kandungan partikulat terampai (habuk, debu).
3. Mendorong meningkatkan fenomena el-nino.
18 September 2009
Pulau Haba
KONSEP PULAU HABA
- Peningkatan terhadap suhu di pusat bandar sehingga beberapa darjah celcius melebihi daripada suhu sekitaran di pinggir bandar . Bangunan konkrit , jalan berturap, medan letak kereta berbitumen merupakan bahan yang menggalakkan proses pengaliran haba dan menyimpan haba pada siang hari sebagai haba pendam dan dibebaskan pada waktu malam bagi mengimbangi kehilangan haba di permukaan bumi.
Ciri-ciri cuaca bandar yang mengalami fenomena pulau haba
1. suhu yang lebih tinggi berbanding kawasan pinggir bandar.
2. Kelembapan udara yang rendah.
3. Kekerapan berlakunya hujan perolakan yang lebih tinggi berpunca kadar sejatan yang tinggi oleh haba yang lebih banyak tersimpan di bandar. Hujan biasanya di sertai kilat dan petir.
4. Tekanan udara yang rendah akibat suhu yang tinggi kesannya angin bertiup masuk dari luar ke pusat bandar... kejadian ini dinamakan badai.
5. Komposisi udara yang tebal diselimuti jerebu dan bahan pencemar khususnya dalam keadaan udara yang lebih kering.
Punca fenomena pulau haba
1. Kekurangan litupan tumbuhan atau pokok peneduh yang mampu bertindak menyederhanakan suhu kesan penyahutanan untuk proses pembandaran.
2. Adanya banyak bahan atau sumber yang boleh menyerap dan menyimpan haba/bahangan matahari sebagai haba pendam seperti bangunan konkrit, tar/bitumen, aspalt, bahan-bahan pencemar udara dan sebagainya.
3. Perlepasan banyak gas-gas rumah hijau seperti karbon dioksida, karbon monoksida, hidrokarbon dari sumber kenderaan, kilang industri yang mampu memerangkap bahangan.
4. Perlepasan banyak tenaga haba di bandar berpunca dari janakuasa kilang, sumber kenderaan bergerak dan juga metabolisme badan manusia sendiri yang ramai tinggal di bandar.
Langkah mengurangkan fenomena pulau haba
1. Mewujudkan kawasan hijau dalam bandar atau program penghijauan bandar dengan menanam pokok-pokok peneduh di kawasan rizab bandar. Pokok-pokok ini mampu mengekalkan kelembapan udara di samping menyerdahankan suhu.
2. Mengawal aktiviti perlepasan gas-gas rumah hijau secara sewenang-wenangnya dari sumber kenderaan, industri dan pembakaran terbuka menerusi penguatkuasaan undang-undang.
3. Mengurangkan penggunaan sumber bahan api fosil yang banyak membebaskan gas rumah hijau sebaliknya mengunakan atau memanafaatkan sumber tenaga alternatif seperti tenaga suria dan hidro elektrik.
4. Mengurangkan penggunaan peralatan yang banyak membebaskan CFC seperti pendingin hawa, peti sejuk, alat-alat semburan yang jelas boleh menipiskan lapisan ozon yang kelak mempengaruhi kemasukan bahangan matahari ke bumi tanpa halangan.
5. Melaksanakan kempen kesedaran khususnya kepada penduduk bandar seperti kempen kongsi kereta. menggunakan sistem pengangkutan awam yang mampu mengurangkan perlepasan gas-gas rumah hijau di bandar.
- Peningkatan terhadap suhu di pusat bandar sehingga beberapa darjah celcius melebihi daripada suhu sekitaran di pinggir bandar . Bangunan konkrit , jalan berturap, medan letak kereta berbitumen merupakan bahan yang menggalakkan proses pengaliran haba dan menyimpan haba pada siang hari sebagai haba pendam dan dibebaskan pada waktu malam bagi mengimbangi kehilangan haba di permukaan bumi.
Ciri-ciri cuaca bandar yang mengalami fenomena pulau haba
1. suhu yang lebih tinggi berbanding kawasan pinggir bandar.
2. Kelembapan udara yang rendah.
3. Kekerapan berlakunya hujan perolakan yang lebih tinggi berpunca kadar sejatan yang tinggi oleh haba yang lebih banyak tersimpan di bandar. Hujan biasanya di sertai kilat dan petir.
4. Tekanan udara yang rendah akibat suhu yang tinggi kesannya angin bertiup masuk dari luar ke pusat bandar... kejadian ini dinamakan badai.
5. Komposisi udara yang tebal diselimuti jerebu dan bahan pencemar khususnya dalam keadaan udara yang lebih kering.
Punca fenomena pulau haba
1. Kekurangan litupan tumbuhan atau pokok peneduh yang mampu bertindak menyederhanakan suhu kesan penyahutanan untuk proses pembandaran.
2. Adanya banyak bahan atau sumber yang boleh menyerap dan menyimpan haba/bahangan matahari sebagai haba pendam seperti bangunan konkrit, tar/bitumen, aspalt, bahan-bahan pencemar udara dan sebagainya.
3. Perlepasan banyak gas-gas rumah hijau seperti karbon dioksida, karbon monoksida, hidrokarbon dari sumber kenderaan, kilang industri yang mampu memerangkap bahangan.
4. Perlepasan banyak tenaga haba di bandar berpunca dari janakuasa kilang, sumber kenderaan bergerak dan juga metabolisme badan manusia sendiri yang ramai tinggal di bandar.
Langkah mengurangkan fenomena pulau haba
1. Mewujudkan kawasan hijau dalam bandar atau program penghijauan bandar dengan menanam pokok-pokok peneduh di kawasan rizab bandar. Pokok-pokok ini mampu mengekalkan kelembapan udara di samping menyerdahankan suhu.
2. Mengawal aktiviti perlepasan gas-gas rumah hijau secara sewenang-wenangnya dari sumber kenderaan, industri dan pembakaran terbuka menerusi penguatkuasaan undang-undang.
3. Mengurangkan penggunaan sumber bahan api fosil yang banyak membebaskan gas rumah hijau sebaliknya mengunakan atau memanafaatkan sumber tenaga alternatif seperti tenaga suria dan hidro elektrik.
4. Mengurangkan penggunaan peralatan yang banyak membebaskan CFC seperti pendingin hawa, peti sejuk, alat-alat semburan yang jelas boleh menipiskan lapisan ozon yang kelak mempengaruhi kemasukan bahangan matahari ke bumi tanpa halangan.
5. Melaksanakan kempen kesedaran khususnya kepada penduduk bandar seperti kempen kongsi kereta. menggunakan sistem pengangkutan awam yang mampu mengurangkan perlepasan gas-gas rumah hijau di bandar.
Taufan
Taufan atau siklon tropika merupakan ribut akibat haba yang dilepaskan apabila udara panas naik dan wap udara di dalamnya memeluwap. Dinamakan siklon tropika kerana ia serupa siklon dan terjadi di tropika, putarannya melawan jam di hemisfera utara dan mengikut arah jam di hemisfera selatan.
Sesebuah taufan boleh diklasifikasikan mengikut keamatan angin seperti berikut:-
1. Gangguan tropika
Sistem ribut petir yang tertumpu di kawasan bertekanan rendah dengan kelajuan angin kencang kurang daripada 60 km/j. Mata taufan tidak terbentuk pada peringkat ini.
2. Ribut tropika
Sistem ribut petir kuat dengan kitaran permukaan tertentu serta kelajuan angin maksimum antara 60-120 km/j. Bentuk siklon sudah mula terbentuk, tetapi mata taufan biasanya masih belum terbentuk.
3. Taufan
Ribut tropika dengan angin kencang melebihi 120 km/j. Mata taufan mula terbentuk, memudahkan taufan dikesan melalui imej satelit.
Kesan taufan
* Taufan yang berlaku di tengah lautan menyebabkan hujan lebat, angin kencang serta ombak besar, menjejaskan aktiviti perkapalan antarabangsa serta boleh menenggelamkan kapal.
* Di daratan pula, angin kencang boleh merosakkan atau memusnahkan bangunan dan harta benda, menjadikan puing-puing kepada objek terbang yang boleh membunuh. Selain itu, taufan juga mengakibatkan banjir besar.
* Sejak dua kurun yang lalu, taufan bertanggungjawab menyebabkan kematian lebih kurang 1.9 juta mangsa di seluruh dunia
Sesebuah taufan boleh diklasifikasikan mengikut keamatan angin seperti berikut:-
1. Gangguan tropika
Sistem ribut petir yang tertumpu di kawasan bertekanan rendah dengan kelajuan angin kencang kurang daripada 60 km/j. Mata taufan tidak terbentuk pada peringkat ini.
2. Ribut tropika
Sistem ribut petir kuat dengan kitaran permukaan tertentu serta kelajuan angin maksimum antara 60-120 km/j. Bentuk siklon sudah mula terbentuk, tetapi mata taufan biasanya masih belum terbentuk.
3. Taufan
Ribut tropika dengan angin kencang melebihi 120 km/j. Mata taufan mula terbentuk, memudahkan taufan dikesan melalui imej satelit.
Kesan taufan
* Taufan yang berlaku di tengah lautan menyebabkan hujan lebat, angin kencang serta ombak besar, menjejaskan aktiviti perkapalan antarabangsa serta boleh menenggelamkan kapal.
* Di daratan pula, angin kencang boleh merosakkan atau memusnahkan bangunan dan harta benda, menjadikan puing-puing kepada objek terbang yang boleh membunuh. Selain itu, taufan juga mengakibatkan banjir besar.
* Sejak dua kurun yang lalu, taufan bertanggungjawab menyebabkan kematian lebih kurang 1.9 juta mangsa di seluruh dunia
Jerebu
Konsep Jerebu
-Peningkatan bahan terampai dalam atmosfera melebihi dua kali ganda jumlah yang berkeadaan normal mengikut indek pemcemaran udara (IPU). Bahan-bahan terampai seperti habuk, debu, jelaga, asap dan lain-lain yang di hasilkan oleh fenomena semulajadi alam seperti letupan gunung berapi dan kebakaran hutan akibat petir. Jerebu juga di sumbangkan oleh aktiviti manusia seperti kegiatan perindustrian. kenderaan bermotor, pembakaran terbuka dan lain-lain. Jarak penglihatan/pandangan menjadi terhad iaitu kurang dari 1 kilometer.
KANDUNGAN JEREBU
Bahan Sumber pengeluarnya
1. Partikulat terampai - Asap kebakaran hutan, pembakaran terbuka, debu letusan gunung berapi, perlepasan asap kenderaan khususnya yang berkuasa diesel serta loji tenaga dan kilang
2. Sulfur dioksida - Letusan gunung berapi, loji tenaga, industri berat dan enjin diesel
3 Karbon monoksida dan karbon - loji tenaga , idustri menggunakan dioksida bahan api fosil, sumber kenderaan bergerak khususnya yang menggunakan minyak diesel dan berplumbum
4. Nitrogen dioksida - loji tenaga, industri berat dan kenderaan bermotor
5. Plumbum - industri tertentu dan cat yang berasaskan plumbum serta sumber kenderaan.
Punca-punca
1. Letupan gunung berapi
2. Kebakaran hutan.
3. Pembakaran terbuka
4. Perindustrian
5. Kenderaan bermotor
Kesan komponen utama jerebu
1. Karbon monoksida - melemahkan pengecutan jantung serta merendahkan jumlah oksigen yang dibawa oleh darah. Mengurangkan keupayaan beriadah dan merbahaya bagi pengidap penyakit jantung yang kronik.
2. Sulfur dioksida - meruncingkan lagi masalah penyakit yang sedia ada terutamanya bronkitis. Mengganggu saluran pernafasan pengidap penyakit asma dan batuk.
3. Nitrogen dioksida - merangsang hidung dan tekak terutamanya yang mengidap asma. Meningkatkan jangkitan penyakit melalui udara.
4. Plumbum - merosakkan sistem saraf dan otak.
5. Partikulat terampai - meruncingkan penyakit paru-oaru dan jantung, mengubah ketahan badan melawan bahan yang disedut dan merosakkan tisu paru-paru terutamanya yang berpenyakit jantung dan paru-paru kronik.
Kesan-kesan jerebu
1. Memburukan lagi masalah mereka yang menghidapi asma dan penyakit-penyakit berkaitan pernafasan.
2. Menjejaskan penglihatan.
3. Menyebabkan kemalangan jalanraya, pelanggaran kapal laut dan menjejaskan perkhidmatan pengangkutan udara.
4. Menjejaskan hidupan akuatik apabila suhu meningkat.
5. Menjejaskan proses fotosintesis seterusnya mengurangkan produktiviti sektor pertanian.
6. Meningkatkan kejadian hujan asid.
7. Meningkatkan suhu tempatan dan kesan rumah hijau.
8. Menghalang pembalikan bahangan matahari ke atmosfera.
Langkah-langkah mencegah/mengatasi
1. Penguatkuasaan Akta Kualiti Alam Sekitar 1974
-Denda, kompaun, tarik lesen pihak-pihak yang menyumbang kepada pencemaran udara seperti melakukan pembakaran terbuka.
-laporan EIA bagi setiap projek pembangunan yang hendak dijalankan kepada Pengarah JAS.
2. Pengurusan strategik
- Mengurangkan penggunaan bahan api fosil dengan menggunakan sumber tenaga alternatif seperti gas, suria dan kuasa eletrik hidro.
- mengantikan kaedah tebang bakar kepada tebang reput dalam sektor pertanian.
- mengalakkan perkongsian kereta dan penggunaan pengangkutan awam.
- mewujudkan zon perindustrian .
- menjalankan usaha pembenihan awan untuk menghasilkan hujan tiruan
- merenjis wap-wap air dari bangunan tinggi di bandar
- menggunakan penapis pada ekzos kenderaan dan pengunaan petrol tanpa plumbum
- mewujudkan bandar dalam taman agar tumbuhan menyumbang wap-wap air yang membolehkan pembentukan awan seterusnya menurunkan hujan bagi memendapkan habuk dan partikel terampai dalam atmosfera
3. Pendidikan
- kempen sayangi alam sekitar dan kepentingan menjaga persekitaran dari pencemaran.
- pendidikan melalui subjek di sekolah
Skala Indek Pencemaran udara (IPU)
-Peningkatan bahan terampai dalam atmosfera melebihi dua kali ganda jumlah yang berkeadaan normal mengikut indek pemcemaran udara (IPU). Bahan-bahan terampai seperti habuk, debu, jelaga, asap dan lain-lain yang di hasilkan oleh fenomena semulajadi alam seperti letupan gunung berapi dan kebakaran hutan akibat petir. Jerebu juga di sumbangkan oleh aktiviti manusia seperti kegiatan perindustrian. kenderaan bermotor, pembakaran terbuka dan lain-lain. Jarak penglihatan/pandangan menjadi terhad iaitu kurang dari 1 kilometer.
KANDUNGAN JEREBU
Bahan Sumber pengeluarnya
1. Partikulat terampai - Asap kebakaran hutan, pembakaran terbuka, debu letusan gunung berapi, perlepasan asap kenderaan khususnya yang berkuasa diesel serta loji tenaga dan kilang
2. Sulfur dioksida - Letusan gunung berapi, loji tenaga, industri berat dan enjin diesel
3 Karbon monoksida dan karbon - loji tenaga , idustri menggunakan dioksida bahan api fosil, sumber kenderaan bergerak khususnya yang menggunakan minyak diesel dan berplumbum
4. Nitrogen dioksida - loji tenaga, industri berat dan kenderaan bermotor
5. Plumbum - industri tertentu dan cat yang berasaskan plumbum serta sumber kenderaan.
Punca-punca
1. Letupan gunung berapi
2. Kebakaran hutan.
3. Pembakaran terbuka
4. Perindustrian
5. Kenderaan bermotor
Kesan komponen utama jerebu
1. Karbon monoksida - melemahkan pengecutan jantung serta merendahkan jumlah oksigen yang dibawa oleh darah. Mengurangkan keupayaan beriadah dan merbahaya bagi pengidap penyakit jantung yang kronik.
2. Sulfur dioksida - meruncingkan lagi masalah penyakit yang sedia ada terutamanya bronkitis. Mengganggu saluran pernafasan pengidap penyakit asma dan batuk.
3. Nitrogen dioksida - merangsang hidung dan tekak terutamanya yang mengidap asma. Meningkatkan jangkitan penyakit melalui udara.
4. Plumbum - merosakkan sistem saraf dan otak.
5. Partikulat terampai - meruncingkan penyakit paru-oaru dan jantung, mengubah ketahan badan melawan bahan yang disedut dan merosakkan tisu paru-paru terutamanya yang berpenyakit jantung dan paru-paru kronik.
Kesan-kesan jerebu
1. Memburukan lagi masalah mereka yang menghidapi asma dan penyakit-penyakit berkaitan pernafasan.
2. Menjejaskan penglihatan.
3. Menyebabkan kemalangan jalanraya, pelanggaran kapal laut dan menjejaskan perkhidmatan pengangkutan udara.
4. Menjejaskan hidupan akuatik apabila suhu meningkat.
5. Menjejaskan proses fotosintesis seterusnya mengurangkan produktiviti sektor pertanian.
6. Meningkatkan kejadian hujan asid.
7. Meningkatkan suhu tempatan dan kesan rumah hijau.
8. Menghalang pembalikan bahangan matahari ke atmosfera.
Langkah-langkah mencegah/mengatasi
1. Penguatkuasaan Akta Kualiti Alam Sekitar 1974
-Denda, kompaun, tarik lesen pihak-pihak yang menyumbang kepada pencemaran udara seperti melakukan pembakaran terbuka.
-laporan EIA bagi setiap projek pembangunan yang hendak dijalankan kepada Pengarah JAS.
2. Pengurusan strategik
- Mengurangkan penggunaan bahan api fosil dengan menggunakan sumber tenaga alternatif seperti gas, suria dan kuasa eletrik hidro.
- mengantikan kaedah tebang bakar kepada tebang reput dalam sektor pertanian.
- mengalakkan perkongsian kereta dan penggunaan pengangkutan awam.
- mewujudkan zon perindustrian .
- menjalankan usaha pembenihan awan untuk menghasilkan hujan tiruan
- merenjis wap-wap air dari bangunan tinggi di bandar
- menggunakan penapis pada ekzos kenderaan dan pengunaan petrol tanpa plumbum
- mewujudkan bandar dalam taman agar tumbuhan menyumbang wap-wap air yang membolehkan pembentukan awan seterusnya menurunkan hujan bagi memendapkan habuk dan partikel terampai dalam atmosfera
3. Pendidikan
- kempen sayangi alam sekitar dan kepentingan menjaga persekitaran dari pencemaran.
- pendidikan melalui subjek di sekolah
Skala Indek Pencemaran udara (IPU)
| Skala Indek IPU | Status Kualiti Udara |
| 0-50 | Baik |
| 51-100 | Sederhana |
| 101-200 | Tidak sihat |
| 201-300 | Sangat tidak sihat |
| 301-500 | Berbahaya |
| Lebih daripada 501 | Darurat boleh diisytiharkan |
Sumber: Jabatan Kaji Cuaca Malaysia
Banjir Kilat
Konsep banjir Kilat
- Satu fenomena banjir yang berlaku dalam tempoh yang singkat/beberapa jam sahaja. Akibat curahan hujan yang lebat dalam jangka masa yang singkat terutamanya di kawasan yang tertutup dengan bitumen/aspalt seperti di kawasan bandar.
Punca-punca Banjir Kilat
1. Kegiatan ekonomi
-Pertanian, Pengangkutan, Perindustrian.
2. Proses Pembandaran/Urbanisasi- kawasan bandar diturap menyukarkan proses resapan.
3. Pengurusan Peparitan yang tidak cekap.
4. Sungai yang cetek disebabkan bahan mendap/pembuangan sampah sarap.
5. Jumlah hujan yang lebat.
6. Aktiviti penyahhutanan untuk pembangunan seperti petempatan, pembandaran, perindutsrian.
7. Pembalakan di kawasan tadahan hujan.
Kesan-kesan
1. Merosakkan harta benda: barang-barang perniagaan
2. Menjejaskan aktiviti harian: sekolah, perniagaan dll.
3. Menjejaskan sistem lalulintas: jalanraya dinaiki air.
4. Merosakan tanaman.
5. Pencemaran sampah sarap dan bau.
Langkah-langkah mencegah banjir kilat
1. Menguat kuasa undang-undang di bawah Akta Alam Sekitar 1974 seperti mengenakan denda, kompaun, menarik lesen terhadap pihak yang membuang sampah ke dalam sungai, menyebabkan hakisan tanah dll.
2. Mengawal proses pembandaran.
3. Menghadkan ativiti penyahutanan dan pembalakan.
4. Mengekalkan kawasan tadahan air dan kawasan yang mampumenakung air di bandar.
5. Memperdalamkan sungai dan meningkatkan aspek pengurusan sistem perparitan.
6. Kempen sayangilah sungai dan gotong royong membersihkan sungai.
7. Laporan EIA untuk projek-projek pembangunan.
- Satu fenomena banjir yang berlaku dalam tempoh yang singkat/beberapa jam sahaja. Akibat curahan hujan yang lebat dalam jangka masa yang singkat terutamanya di kawasan yang tertutup dengan bitumen/aspalt seperti di kawasan bandar.
Punca-punca Banjir Kilat
1. Kegiatan ekonomi
-Pertanian, Pengangkutan, Perindustrian.
2. Proses Pembandaran/Urbanisasi- kawasan bandar diturap menyukarkan proses resapan.
3. Pengurusan Peparitan yang tidak cekap.
4. Sungai yang cetek disebabkan bahan mendap/pembuangan sampah sarap.
5. Jumlah hujan yang lebat.
6. Aktiviti penyahhutanan untuk pembangunan seperti petempatan, pembandaran, perindutsrian.
7. Pembalakan di kawasan tadahan hujan.
Kesan-kesan
1. Merosakkan harta benda: barang-barang perniagaan
2. Menjejaskan aktiviti harian: sekolah, perniagaan dll.
3. Menjejaskan sistem lalulintas: jalanraya dinaiki air.
4. Merosakan tanaman.
5. Pencemaran sampah sarap dan bau.
Langkah-langkah mencegah banjir kilat
1. Menguat kuasa undang-undang di bawah Akta Alam Sekitar 1974 seperti mengenakan denda, kompaun, menarik lesen terhadap pihak yang membuang sampah ke dalam sungai, menyebabkan hakisan tanah dll.
2. Mengawal proses pembandaran.
3. Menghadkan ativiti penyahutanan dan pembalakan.
4. Mengekalkan kawasan tadahan air dan kawasan yang mampumenakung air di bandar.
5. Memperdalamkan sungai dan meningkatkan aspek pengurusan sistem perparitan.
6. Kempen sayangilah sungai dan gotong royong membersihkan sungai.
7. Laporan EIA untuk projek-projek pembangunan.
Hujan Asid
Konsep
-Air hujan yang mengandungi tahad keasidan yang tinggi (pH kurang 5) seperti air hujan yang mengandungi asid sulfirik dan asid nitrit. Pembentukannya berkait rapat dengan proses kondensasi yang dijalankan oleh bahan-bahan pencemar di udara seperti sulfur dioksida, nitrus dioksida, karbon dioksida dan lain-lain lagi. Bahan-bahan pencemar ini berfungsi sebagai nukleus kondensasi yang mampu menyerap/menarik wap-wap air ke arahnya, menjadi tepu dan akhirnya turun sebagai hujan asid.
Punca-punca
1. Perindustrian
2. Kenderaan bermotor
3. Stesen janakuasa elektrik
4. Letupan gunung berapi
5. Pembakaran terbuka
Punca daripada kegiatan manusia
1. Kegiatan industri : menghasilkan sulfur dioksida dan nitrogen melalui pembakaran bahan api fosil di kilang-kilang dan pembakaran arang batu bermutu rendah menyebabkan pembebasan gas sulfur dioksida yang banyak ke atmosfera.
2. Proses peleburan bijih timah : peleburan yang banyak akan membebaskan gas sulfur dioksida terutamanya peleburan timah kuprum.
Aktiviti sistem pengangkutan : asap ekzos membebaskan gas nitrogen dioksida dan nitrik oksida semasa pembakaran pada suhu tinggi di silinder kereta.
3. Kegiatan pertanian : penggunaan baja nitrogen akan menghasilkan gas nitrogen, pembakaran terbuka bungkusan plastik baja dan sisa kayu membebaskan sulfur dioksida dan pereputan najis lembu akan membebaskan gas metana dan oksida nitrus menyebabkan hujan asid nitrik.
Punca semulajadi
1.. Letupan gunung berapi membebaskan gas sulfur dioksida, nitrogen dioksida, karbon dioksida dan karbon monoksida.
2. Penguraian bahan organik : aktiviti bakteria dalam tanah menukarkan nitrat kepada nitrit dan menghasilkan gas nitrogen semasa hujan kilat. Selain itu, penguraian bahan organik dan najis haiwan oleh bakteria anaerobik mengakibatkan penurunan sulfur seperti desulfovibrio di mana ianya menukarkan sulfat kepada hidrogen sulfida. Anaerobik beerti dalam keadaan tidak beroksigen biasanya di kawasan air bertakung seperti di kawasan tanah lembap. Dalam proses penurunan sulfat ini, bakteria mendapatkan tenaga untuk hidup. Hidrogen sulfida bergabung dengan oksigen (udara) untuk membentuk sulfur dioksida. Sulfur dioksida ini bertindak balas dengan air hujan dan menghasilkan hujan asid.
3. Semburan Lautan : lautan memang kaya dengan kandungan klorida dan sulfat yang terdapat di atas permukaan atau di bawah lautan. Fitoplankton marin adalah merupakan sumber penting dalam edaran sulfur di lautan di mana ianya akan membebaskan bahan sulfur yang mudah meruap seperti dimethylsulfida (DMS). Kandungan DMS di udara akan dioksidakan kepada sulfat dan menghasilkan hujan asid. Fitoplankton membebaskan DMS untuk melindungi diri daripada kesan negatif kemasinan tinggi lautan dan kesan pembekuan.
4. Kebakaran hutan membebaskan gas-gas pencemar seperti gas nitrogen dioksida.
Kesan-kesan hujan asid
1. Merosakkan tanaman dan tumbuhan.
2. Meningkatkan keasidan tanah dan air.
3. Menganggu kesimbangan ekosistem seperti ekosistem akuatik dan ekosistem hutan.
4. Melunturkan warna bangunan , mempercepatkan perkaratan.
5. Menganggu kesihatan manusia.
Langkah Pencegahan/mengatasi
1. Undang-undang - Akta Kualiti Alam sekitar 1974
-mengenakan denda, kompaun, penarikan lesen dan menyita alatan/premis yang mendatangkan pencemaran udara/pembebas gad tercemar tanpa mematuhi peraturan.
-laporan Impak Alam Sekitar (EIA) bagi setiap projek pembangunan.
2. Pengurusan strategik antaranya:
-Penggunaan petrol tanpa plumbum
-Penggunaan penapis asap/gas tercemar di cerobong asap.
-mewujudkan zon industri
-menggalakan penggunaan kenderaan awam/perkongsian kereta
-mengawal aktiviti pembakaran hutan/terbuka
-menggunakan janakuasa hidro/gas
3. Pendidikan
-kempen , forum, seminar berkaitan penjagaan alam sekitar khasnya berkaitan pencemaran udara.
-Penerapan aspek memetingkan penjagaan alam sekitar melalui subjek di sekolah/IPT.
Bagaimanakah hujan asid terhasil..?
Hujan asid terbentuk hasil gabungan air hujan dengan komponen-komponen tertentu seperti karbon dioksida (CO2), sulfur dioksida (SO2), nitrous oksida (NOx), hidrokarbon, arsenik, kadmium, plumbum, merkuri, nikel, zink dan logam toksid.
Hujan asid terdiri daripada dua jenis;
a) Hujan asid lembap (mendapan basah)
b) Hujan asid kering (mendapan kering)
Hujan Asid Lembap
Fenomena ini berlaku apabila pebakaran bahan api fosil dibakar dalam jumlah yang banyak sehingga membebaskan berjuta-juta ton sulfur dioksida dan nitrogen oksida ke udara. Bahan-bahan ini kemudiannya disebarkan oleh angin dan akan bergabung dengan titisan air yang turun sebagai air hujan membentuk asid sulfurik dan asid nitrik. Hujan akan menunjukkan keasidan yang tinggi apabila kepekatan asidnya tinggi. Hujan asid jenis ini aktif berlaku semasa hujan yang disertai dengan kilat.
Nitrogen + Oksigen → Nitrous oksida → Nitrogen dioksida (NO2) + air hujan (H2O) → Asid nitrik dan asid nitrus
Hujan Asid Kering
Gas sulfur dioksida, nitrogen oksida dan asid nitrik serta aerosol asid juga termendap apabila tersentuh dan terlekat pada permukaan tumbuhan, tanah dan bahan lain dalam keadaan cuaca baik. Bukan itu sahaja, asid-asid tersebut melekat pada zarah-zarah terampai di udara dan akan termendap ke permukaan tanah, bangunan dan tumbuhan dan ini menyebabkan berlakunya pemendapan kering berasid. Gas berasid ini bertindak balas dengan oksigen di atmosfera membentuk pelbagai jenis asid (asid sulfur trioksida, asid sulfurik, asid nitrus dan asid nitrik).
Antara contoh proses : letupan gunung berapi di mana gas sulfur dioksida, nitrogen dioksida, karbon dioksida dan kerbon monoksida bertindak balas dengan air hujan menjadi asid sulfurik dan asid nitrik.
-Air hujan yang mengandungi tahad keasidan yang tinggi (pH kurang 5) seperti air hujan yang mengandungi asid sulfirik dan asid nitrit. Pembentukannya berkait rapat dengan proses kondensasi yang dijalankan oleh bahan-bahan pencemar di udara seperti sulfur dioksida, nitrus dioksida, karbon dioksida dan lain-lain lagi. Bahan-bahan pencemar ini berfungsi sebagai nukleus kondensasi yang mampu menyerap/menarik wap-wap air ke arahnya, menjadi tepu dan akhirnya turun sebagai hujan asid.
Punca-punca
1. Perindustrian
2. Kenderaan bermotor
3. Stesen janakuasa elektrik
4. Letupan gunung berapi
5. Pembakaran terbuka
Punca daripada kegiatan manusia
1. Kegiatan industri : menghasilkan sulfur dioksida dan nitrogen melalui pembakaran bahan api fosil di kilang-kilang dan pembakaran arang batu bermutu rendah menyebabkan pembebasan gas sulfur dioksida yang banyak ke atmosfera.
2. Proses peleburan bijih timah : peleburan yang banyak akan membebaskan gas sulfur dioksida terutamanya peleburan timah kuprum.
Aktiviti sistem pengangkutan : asap ekzos membebaskan gas nitrogen dioksida dan nitrik oksida semasa pembakaran pada suhu tinggi di silinder kereta.
3. Kegiatan pertanian : penggunaan baja nitrogen akan menghasilkan gas nitrogen, pembakaran terbuka bungkusan plastik baja dan sisa kayu membebaskan sulfur dioksida dan pereputan najis lembu akan membebaskan gas metana dan oksida nitrus menyebabkan hujan asid nitrik.
Punca semulajadi
1.. Letupan gunung berapi membebaskan gas sulfur dioksida, nitrogen dioksida, karbon dioksida dan karbon monoksida.
2. Penguraian bahan organik : aktiviti bakteria dalam tanah menukarkan nitrat kepada nitrit dan menghasilkan gas nitrogen semasa hujan kilat. Selain itu, penguraian bahan organik dan najis haiwan oleh bakteria anaerobik mengakibatkan penurunan sulfur seperti desulfovibrio di mana ianya menukarkan sulfat kepada hidrogen sulfida. Anaerobik beerti dalam keadaan tidak beroksigen biasanya di kawasan air bertakung seperti di kawasan tanah lembap. Dalam proses penurunan sulfat ini, bakteria mendapatkan tenaga untuk hidup. Hidrogen sulfida bergabung dengan oksigen (udara) untuk membentuk sulfur dioksida. Sulfur dioksida ini bertindak balas dengan air hujan dan menghasilkan hujan asid.
3. Semburan Lautan : lautan memang kaya dengan kandungan klorida dan sulfat yang terdapat di atas permukaan atau di bawah lautan. Fitoplankton marin adalah merupakan sumber penting dalam edaran sulfur di lautan di mana ianya akan membebaskan bahan sulfur yang mudah meruap seperti dimethylsulfida (DMS). Kandungan DMS di udara akan dioksidakan kepada sulfat dan menghasilkan hujan asid. Fitoplankton membebaskan DMS untuk melindungi diri daripada kesan negatif kemasinan tinggi lautan dan kesan pembekuan.
4. Kebakaran hutan membebaskan gas-gas pencemar seperti gas nitrogen dioksida.
Kesan-kesan hujan asid
1. Merosakkan tanaman dan tumbuhan.
2. Meningkatkan keasidan tanah dan air.
3. Menganggu kesimbangan ekosistem seperti ekosistem akuatik dan ekosistem hutan.
4. Melunturkan warna bangunan , mempercepatkan perkaratan.
5. Menganggu kesihatan manusia.
Langkah Pencegahan/mengatasi
1. Undang-undang - Akta Kualiti Alam sekitar 1974
-mengenakan denda, kompaun, penarikan lesen dan menyita alatan/premis yang mendatangkan pencemaran udara/pembebas gad tercemar tanpa mematuhi peraturan.
-laporan Impak Alam Sekitar (EIA) bagi setiap projek pembangunan.
2. Pengurusan strategik antaranya:
-Penggunaan petrol tanpa plumbum
-Penggunaan penapis asap/gas tercemar di cerobong asap.
-mewujudkan zon industri
-menggalakan penggunaan kenderaan awam/perkongsian kereta
-mengawal aktiviti pembakaran hutan/terbuka
-menggunakan janakuasa hidro/gas
3. Pendidikan
-kempen , forum, seminar berkaitan penjagaan alam sekitar khasnya berkaitan pencemaran udara.
-Penerapan aspek memetingkan penjagaan alam sekitar melalui subjek di sekolah/IPT.
Bagaimanakah hujan asid terhasil..?
Hujan asid terbentuk hasil gabungan air hujan dengan komponen-komponen tertentu seperti karbon dioksida (CO2), sulfur dioksida (SO2), nitrous oksida (NOx), hidrokarbon, arsenik, kadmium, plumbum, merkuri, nikel, zink dan logam toksid.
Hujan asid terdiri daripada dua jenis;
a) Hujan asid lembap (mendapan basah)
b) Hujan asid kering (mendapan kering)
Hujan Asid Lembap
Fenomena ini berlaku apabila pebakaran bahan api fosil dibakar dalam jumlah yang banyak sehingga membebaskan berjuta-juta ton sulfur dioksida dan nitrogen oksida ke udara. Bahan-bahan ini kemudiannya disebarkan oleh angin dan akan bergabung dengan titisan air yang turun sebagai air hujan membentuk asid sulfurik dan asid nitrik. Hujan akan menunjukkan keasidan yang tinggi apabila kepekatan asidnya tinggi. Hujan asid jenis ini aktif berlaku semasa hujan yang disertai dengan kilat.
Nitrogen + Oksigen → Nitrous oksida → Nitrogen dioksida (NO2) + air hujan (H2O) → Asid nitrik dan asid nitrus
Hujan Asid Kering
Gas sulfur dioksida, nitrogen oksida dan asid nitrik serta aerosol asid juga termendap apabila tersentuh dan terlekat pada permukaan tumbuhan, tanah dan bahan lain dalam keadaan cuaca baik. Bukan itu sahaja, asid-asid tersebut melekat pada zarah-zarah terampai di udara dan akan termendap ke permukaan tanah, bangunan dan tumbuhan dan ini menyebabkan berlakunya pemendapan kering berasid. Gas berasid ini bertindak balas dengan oksigen di atmosfera membentuk pelbagai jenis asid (asid sulfur trioksida, asid sulfurik, asid nitrus dan asid nitrik).
Antara contoh proses : letupan gunung berapi di mana gas sulfur dioksida, nitrogen dioksida, karbon dioksida dan kerbon monoksida bertindak balas dengan air hujan menjadi asid sulfurik dan asid nitrik.
Penipisan Lapizan Ozon
Konsep Penipisan lapisan Ozon.
- Berlaku di ruang Stratosfera. Melibatkan pemusnahan ikatan kovalen tiga atom oksigen yang membentuk lapisan ozon leh Kloroflorokarbon (CFC) dab Halon yang juga dibebaskan daripada industri dan pengguna. CFC mudah bertindak balas dengan atom oksigen dalam ozon membentuk klorin monoksida(GLO). ikatan kovalen GLO akan putus apabila menerima sinar lembayung (UV) matahari dan akan membebaskan atom klorin yang akan menyerang pula atom oksigen yang lain. Proses yang berterusan akan menyebabkan lapisan ozon semakin menipis dan seterusnya meningkatkan kemasukan bahangan matahari ke ruang atmosfera bumi.
Punca-punca
1. Perindustrian- industri yang membebaskan kloroflorokarbon dan halon seperti industri pendingin hawa, industri keluaran foam, industri aerosol, industri kimia dan lain-lain.
2. Ujian nuklear
3. Penggunaan kenderaan bermotor
4. Penyahutanan
5. kebakaran hutan
Kesan-kesan
1. Gangguan kesihatan seperti strok haba, penyakit kulit. mudah demam, ketarak mata, kehilangan air dalam badan dan lain-lain yang berkaitan dengan cuauca panas.
2. Menjejaskan bekalan air kepada penduduk - Cuaca panas melampau/kemarau menyebabkan sumber-sumber air khususnya sungai dan tasik dan empangan akan terjejas seterusnya bekalan air bersih kepada penduduk juga terjejas.
3. Cepat merebaknya penyakit seperti taun dan malaria yang amat merbahaya kepada manusia dan boleh membawa maut.
4. Menjejaskan persekitaran sosial penduduk seperti riadah kerana cuaca terlalu panas.
5. Risiko banjir laut dan penenggelaman kawasan daratan pantai yang munkin menjadi petempatan manusia akibat pencairan ais benua yang terjadi apabila suhu dunia meningkat.
Langkah-langkah mengurangkan/mencegah
1. Penguatkuasaan undang-undang Akta Kualiti Alam Sekitar 1974.
- Denda, kompaun, menarik lesen ke atas penyumbang masalah/punca penipisan ozon.
- Laporan EIA bagi projek pembangunan kepada Pengarah JAS.
2. Pengurusan strategik
- Guna Tenaga alternatif
- Mengurangkan ujian tenaga nuklear
- Mengurangkan pembakaran terbuka
- Sektor pertanian menggunakan kaedah tebang reput, guna baja organik dan teknik kawalan biologi
- Melakukan penghutanan semula/perladangan hutan
3. Pendidikan
-kempen, forum, seminar kepentingan menjaga alam sekitar.
-pendidikan melalui subjek di sekolah.
Kepentingan Ozon
Ozon tertumpu di bawah stratosfera di antara 15 dan 30 km di atas permukaan bumi yang dikenali sebagai 'lapisan ozon'. Ozon terhasil dengan pelbagai tindakbalas kimia, tetapi mekanisme utama penghasilan dan perpindahan dalam atmosfera adalah penyerapan tenaga sinaran ultra-lembayung (UV) daripada matahari.
Ozon (O3) dihasilkan apabila O2 menyerap sinaran uv pada jarak gelombang 242 nanometer dan disingkirkan dengan foto-pengasingan dari sinaran bagi jarak gelombang yang besar daripada 290 nm. O3 juga merupakan penyerap utama sinaran uv antara 200 dan 330 nm. Penggabungan proses-proses ini adalah efektif dalam mengekalkan kemalaran bilangan ozon dalam lapisan dan penyerapan 90% sinaran uv.
Kegunaan ozon
Ozon digunakan dalam bidang perubatan untuk mengubati pesakit dengan cara terkawal dan mempunyai penggunaan yang meluas seperti di Jerman. Antaranya ialah untuk rawatan kulit terbakar.
Manakala dalam perindustrian, ozon digunakan untuk:-
1. menyah-kuman sebelum dibotolkan (antiseptik),
2. menghapuskan pencemaran dalam air (besi, arsenik, hidrogen sulfida, nitrite, dan bahan organik kompleks yang dikenali sebagai warna),
3. membantu kepada proses flocculation (proses pengabungan molekul membantu penapis menghilangkan besi dan arsenik),
4. mencuci, dan memutihkan kain (dipaten),
5. membantu mewarnakan plastik,
6. menentukan ketahanan getah.
- Berlaku di ruang Stratosfera. Melibatkan pemusnahan ikatan kovalen tiga atom oksigen yang membentuk lapisan ozon leh Kloroflorokarbon (CFC) dab Halon yang juga dibebaskan daripada industri dan pengguna. CFC mudah bertindak balas dengan atom oksigen dalam ozon membentuk klorin monoksida(GLO). ikatan kovalen GLO akan putus apabila menerima sinar lembayung (UV) matahari dan akan membebaskan atom klorin yang akan menyerang pula atom oksigen yang lain. Proses yang berterusan akan menyebabkan lapisan ozon semakin menipis dan seterusnya meningkatkan kemasukan bahangan matahari ke ruang atmosfera bumi.
Punca-punca
1. Perindustrian- industri yang membebaskan kloroflorokarbon dan halon seperti industri pendingin hawa, industri keluaran foam, industri aerosol, industri kimia dan lain-lain.
2. Ujian nuklear
3. Penggunaan kenderaan bermotor
4. Penyahutanan
5. kebakaran hutan
Kesan-kesan
1. Gangguan kesihatan seperti strok haba, penyakit kulit. mudah demam, ketarak mata, kehilangan air dalam badan dan lain-lain yang berkaitan dengan cuauca panas.
2. Menjejaskan bekalan air kepada penduduk - Cuaca panas melampau/kemarau menyebabkan sumber-sumber air khususnya sungai dan tasik dan empangan akan terjejas seterusnya bekalan air bersih kepada penduduk juga terjejas.
3. Cepat merebaknya penyakit seperti taun dan malaria yang amat merbahaya kepada manusia dan boleh membawa maut.
4. Menjejaskan persekitaran sosial penduduk seperti riadah kerana cuaca terlalu panas.
5. Risiko banjir laut dan penenggelaman kawasan daratan pantai yang munkin menjadi petempatan manusia akibat pencairan ais benua yang terjadi apabila suhu dunia meningkat.
Langkah-langkah mengurangkan/mencegah
1. Penguatkuasaan undang-undang Akta Kualiti Alam Sekitar 1974.
- Denda, kompaun, menarik lesen ke atas penyumbang masalah/punca penipisan ozon.
- Laporan EIA bagi projek pembangunan kepada Pengarah JAS.
2. Pengurusan strategik
- Guna Tenaga alternatif
- Mengurangkan ujian tenaga nuklear
- Mengurangkan pembakaran terbuka
- Sektor pertanian menggunakan kaedah tebang reput, guna baja organik dan teknik kawalan biologi
- Melakukan penghutanan semula/perladangan hutan
3. Pendidikan
-kempen, forum, seminar kepentingan menjaga alam sekitar.
-pendidikan melalui subjek di sekolah.
Kepentingan Ozon
Ozon tertumpu di bawah stratosfera di antara 15 dan 30 km di atas permukaan bumi yang dikenali sebagai 'lapisan ozon'. Ozon terhasil dengan pelbagai tindakbalas kimia, tetapi mekanisme utama penghasilan dan perpindahan dalam atmosfera adalah penyerapan tenaga sinaran ultra-lembayung (UV) daripada matahari.
Ozon (O3) dihasilkan apabila O2 menyerap sinaran uv pada jarak gelombang 242 nanometer dan disingkirkan dengan foto-pengasingan dari sinaran bagi jarak gelombang yang besar daripada 290 nm. O3 juga merupakan penyerap utama sinaran uv antara 200 dan 330 nm. Penggabungan proses-proses ini adalah efektif dalam mengekalkan kemalaran bilangan ozon dalam lapisan dan penyerapan 90% sinaran uv.
Kegunaan ozon
Ozon digunakan dalam bidang perubatan untuk mengubati pesakit dengan cara terkawal dan mempunyai penggunaan yang meluas seperti di Jerman. Antaranya ialah untuk rawatan kulit terbakar.
Manakala dalam perindustrian, ozon digunakan untuk:-
1. menyah-kuman sebelum dibotolkan (antiseptik),
2. menghapuskan pencemaran dalam air (besi, arsenik, hidrogen sulfida, nitrite, dan bahan organik kompleks yang dikenali sebagai warna),
3. membantu kepada proses flocculation (proses pengabungan molekul membantu penapis menghilangkan besi dan arsenik),
4. mencuci, dan memutihkan kain (dipaten),
5. membantu mewarnakan plastik,
6. menentukan ketahanan getah.
Subscribe to:
Posts (Atom)